استغفر اللَّه ذنباً لست محصيه * رب العباد اليه الوجه و العمل « 1 »
كه معناى آن اين است مقصود در عبادت و پرستش او است .
كلبى ميگويد : منظور اين است : در همان سوى خدا مىداند و مىبيند پس بخوانيد او را بهر سوى كه توجه پيدا كرديد مانند آيهء شريفهء :
« يُرِيدُونَ وَجْهَهُ »
« 2 » يعنى او را بسبب دعا اراده ميكنند و در جاى نزديك كلمهء « هنا » و در جاى دور كلمهء « ثم » و « هناك » به كار ميرود و در
« كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ »
« 3 » نيز منظور از وجه خداوند است و همين طور
« وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ »
« 4 » كه معناى آن و باقى ميماند پروردگار تو مىباشد .
ابو على و رمانى ميگويند منظور از
« فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ »
اين است كه آنجا رضوان خداوند است يعنى طرفى است كه به رضوان خدا منتهى مىشود همانطور كه گفته مىشود « هذا وجه الصواب » اين جانبى است كه بدرستى ميگرايد .
إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ . . . -
خداوند بىنياز است .
ابو عبيده ميگويد : يعنى بىنياز است از فرمانبردارى شما و آن را تنها براى منافع شما اراده كرده است .
زجاج ميگويد : رحمت او وسيع است و از اينرو در شريعت توسعه داده است .
برخى گفتهاند : دائره قدرت او وسيع است و هر عملى را بخواهد انجام ميدهد .
عليم . . . - دانا است .
راههاى حكمت و مصلحت را ميداند پس دستورات او را زودتر و سريعتر انجام دهيد .
هامش
( 1 ) تقاضاى مغفرت دارم از خدا نسبت بگناهايى كه از لحاظ كثرت نميتوانم بشمار در آورم و بسوى پروردگار بندگان است قصد در مقام پرستش و عمل .
( 2 ) سورهء 18 آيه 28 اراده ميكنند وجه او را يعنى خود او را .
( 3 ) سورهء 28 آيه 88 هر چيزى فنا پذير است مگر وجه او يعنى خود او .
( 4 ) سورهء 55 آيه 27 و باقى ميماند وجه پروردگار تو يعنى خود او .