شرح لغات
صبغة اللَّه از « صبغ » يعنى رنگ آميزى مأخوذ است فرّاء ميگويد « اين تعبير به اين جهت است كه بعضى از نصارى نوزادان خود را در آب مخصوصى كه « معموديه » ناميده ميشد فرو ميبردند و اين عمل را تطهير آن نوزاد ميدانستند . نظر در اين آيه به اين نكته است كه رنگ آميزى خدا كه همان فطرت پاك است تطهير شما است نه آن تطهيرى كه آنها گمان ميكنند » بعضى گفتهاند : « چون يهود و نصارى است كه فرزندان خود را در اثر تلقينات باطل برنگ يهود و نصارى در ميآوردند لذا خداوند در اين آيه ميفرمايد رنگآميزى خدا همان فطرت اسلام است بهتر از رنگآميزى يهود و نصارى است كه فرزندان خود را از مسير فطرت منحرف ميسازند » .
تفسير :
صِبْغَةَ اللَّهِ
حضرت صادق عليه السلام ميفرمايد : » « منظور اين است كه : » « اتبعوا صبغة اللَّه يعنى از « اسلام » كه مقتضاى فطرت الهى است پيروى كنيد . ابن عباس و حسن و قتاده و مجاهد نيز قريب به همين معنا گفتهاند .
فرّاء و بلخى ميگويند : « مراد از صبغة اللَّه شريعت و آئينى است كه يكى از موادّ آن لزوم ختنه كردن است » .
ابو العاليه و بعضى ديگر ميگويند : منظور از صبغة اللَّه فطرتى است كه خداوند مردم را طبق آن آفريده است » .
وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً . . .
- كيست كه از خداوند بهتر رنگآميزى كند يعنى شريعت و آئينى مقرر نمايد كه مطابق فطرت باشد ؟ اين استفهام » در مقام انكار است يعنى هيچكس نميتواند بهتر از خداوند رنگآميزى كند .
وَ نَحْنُ لَهُ عابِدُونَ . . .
- ما طبق رنگ توحيد و ايمانى كه خداوند ذاتا و فطرتا بما بخشيده است او را ميپرستيم يعنى بر ما لازم است كه رنگ آميزى خدا را بپذيريم و او را بپرستيم نه رنگ آميزى پدران و اجداد را بعضى گفتهاند منظور اين است كه ما