چرا دين ابراهيم ( ع ) « حنيف » ناميده شد ؟
در اينكه ملّت ابراهيم عليه السلام بچه علت « حنيف » ناميده شد و پيروى از آن لازم گرديد چهار قول است :
1 - ابن عباس و مجاهد و حسن ميگويد : « اين نامگذارى به جهت اشتمال آن بر اعمال حج است ، 2 - مجاهد در قول ديگر ميگويد : « علت اينكه آن دين « حنيف » است و پيروى از آن لازم است اينست كه پيروى از آن پيروى از حق است » .
3 - بعضى ميگويند : « اين موضوع به اين مناسبت است كه پيروى از آن ، متابعت شريعتى است كه ابراهيم عليه السلام بوسيله آوردن احكام آن - از قبيل لزوم حج و ختنه و غير آن از احكام اسلام - امام مردم گرديده است » .
4 - برخى گفتهاند : « حنيف » يعنى اخلاص در زمينهء اقرار بربوبيت خداوند و بندگى انسان در برابر او .
مؤلف : « تمام اين اقوال باستقامت و بتمايل از باطل بسوى حق كه در معناى « حنيف » گفتيم برميگردد .
وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ . . .
- يعنى ابراهيم از مشركين نبود خداوند به اين بيان « شرك » را از ملت ابراهيم عليه السلام نفى كرده و ضمناً آن را براى يهود و نصارى اثبات نموده است زيرا يهود گفتند « عزير » پسر خداست و نصارى گفتند « مسيح » پسر خداست و به اين سبب هر دو مشرك گرديدند .
يهود و نصارى تناقض ميگويند
اينكه خداوند تنها به پيروى از ملت ابراهيم امر كرده فرمود : بل ملّة ابراهيم حنيفا از اين جهت است كه تناقضهايى كه در يهود و نصرانيّت موجود است در ملّت ابراهيم اصلا وجود ندارد و لذا آن ملت براى پيروى و لزوم عمل به آن از ملّتهاى ديگر شايستهتر است .