او خاضع و در مقابل امر و نهى وى قلباً و قولًا تسليم ميباشيم » . برخى گفتهاند : مراد اين است كه ما جزء مسلمانان هستيم بدليل گفتار خداوند
« إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ »
.
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 134 ]
تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَها ما كَسَبَتْ وَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْ وَ لا تُسْئَلُونَ عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ ( 134 )
[ ترجمه ]
اينان امّتى بودند كه در گذشتند نتيجهء اعمال آنها - نيك يا بد - به آنها برميگردد و نتيجهء اعمال شما نيز بخودتان عايد مىشود و شما هيچگاه مسئول اعمال آنان نميباشيد ( 134 )
شرح لغات
امّت به چند معنى گفته مىشود :
1 - جماعت كه در اين آيه منظور همين معنا است .
2 - پيشوا به اين معنا است در گفتار خداوند :
« إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً »
« 1 » يعنى ابراهيم پيشوايى بود مطيع خداوند .
3 - قامت « 2 » .
4 - استقامت در امور دين « 3 » .
5 - مقدارى از زمان چنان كه در اين گفتار خداوند . و اذكر بعد امة « 4 » يعنى بعد از مدتى متذكر گرديد همين معنا مراد است .
هامش
( 1 ) آيه 120 سورهء نحل .
( 2 ) مؤلف براى اثبات اين معنا استشهاد به اين شعر اعشى كرده است : « و ان معاوية الأكرمين حسان الوجوه طوال الامم .
يعنى مسلماً طايفهء گرامى معاويه داراى صورت نيكو و قامت بلند هستند .
( 3 ) مؤلف براى اثبات معنا به اين شعر نابغة استشهاد كرده است ( : حلفت فلم اترك لنفسى ريبة و هل يأثمن ذو امة و هو طائع يعنى من قسم خوردهام و براى خود ترديدى باقى نگذاشتهام و آيا صاحب استقامت گناه مىكند و از قسم خود برميگردد و حال اينكه صاحب استقامت مطيع قسم خود مىباشد .
( 4 ) آيهء 12 سورهء يوسف .