تفسير :
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا . . .
- هنگامى كه ابراهيم گفت پروردگارا ! اين را يعنى « مكّه » را قرار بده .
بَلَداً آمِناً . . .
- منظور از « بلد آمن » شهر صاحب امنيّت است همانطور كه مىگوييم « بلد آهل » يعنى شهر صاحب اهل بعضى گفتهاند : « بلد آمن » از قبيل اسناد به مكان است باعتبار اهل آن مثل « ليل نائم » يعنى شب خواب رونده باعتبار اينكه مردم در آن بخواب ميروند و مراد در اينجا شهرى است كه مردم در آن ايمن هستند ابن عباس ميگويد : منظور اين است كه پروردگارا اين شهر را مورد احترام قرار بده بطورى كه حتى پرندگان آن شكار نشود و درخت آن قطع نگردد و گياه آن چيده نشود .
آنچه از حضرت صادق عليه السلام نقل گرديده است كه فرمود : كسى كه داخل حرم گردد در حالى كه به آن پناه آورده باشد از غضب پروردگار ايمن است و حيوانات وحشى و پرندگانى كه بحرم داخل ميگردند تا از حرم بيرون نرفتهاند امنيّت دارند و كسى حق ندارد آنها را رم بدهد يا اذيّت كند نيز به همين معنى برميگردد .
پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله نيز روز فتح مكه فرمودند : خداوند روزى كه آسمانها و زمين را آفريد « مكه » را محترم قرار داد تا روز قيامت . و براى هيچكس - نه پيش از من و نه بعد از من - جائز نبوده و نيست كه احترام آن را بشكند ، تنها براى من در يك ساعت از روز جائز گرديد كه به قصد فتح و تسخير آن با سپاه وارد آن گردم از اين روايت و امثال آن كه در ميان محدّثين مشهور است استفاده مىشود كه « مكه » پيش از دعاء ابراهيم عليه السلام مورد احترام بوده است منتها اين احترام بواسطهء دعاء آن حضرت تاكيد و تجديد شده است .
ولى بعضى گفتهاند كه « مكه » بواسطهء دعاء ابراهيم عليه السلام احترام يافته است و پيش از آن مانند شهرى ديگر بوده است . دليل آن روايتى است كه از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله نقل شده است كه فرمودند :