آن ميآويختهاند پاك نمايند » .
3 - بعضى گفتهاند : مراد آن است كه خانه كعبه را بر اساس طهارت و تقوى بنا كنند .
چنان كه خداوند فرمود :
أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى تَقْوى مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى شَفا جُرُفٍ هارٍ
« 1 » يعنى آيا كسى كه بنائى را مقصد تقوى و جلب خشنودى خداوند تاسيس كند بهتر است يا كسى كه بر اساس سست و متزلزل در لبهء رودخانهاى كه در شرف ويرانى است بنائى بسازد و علت اينكه خداوند بر « خانه كعبه » بيتى گفت و به خود نسبت داد اين است كه مزيت و فضيلت آن خانه را بر مكانهاى ديگر روشن بسازد .
لِلطَّائِفِينَ وَ الْعاكِفِينَ . . .
- براى طواف كنندگان و مجاورين بيشتر مفسرين ميگويند : منظور از « طائفين » كسانى هستند كه در گرد خانهء كعبه مشغول طواف ميباشند و منظور از « عاكفين » افرادى است كه مجاور خانه كعبه مىباشد .
سعيد بن جبير ميگويد « طائفين كسانى هستند كه از آفاق به منظور اداء مراسم حج آمدهاند و مراد از « عاكفين » اشخاصى است كه در مكّه اقامت دارند » .
ابن عباس ميگويد : « منظور از عاكفين » نمازگزاران و مراد از طائفين طواف كنندگان است » .
مؤلف : قول اول صحيحتر است زيرا با معنايى كه از كلمه طائفين و عاكفين فهميده مىشود مطابق است .
وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ . . .
- ركوع و سجده بجا آورندگان در تفسير اين دو كلمه 3 وجه گفته شده است :
1 - قتاده ميگويد مراد از آنها نمازگزارانى است كه در نزديكى خانهء كعبه به ركوع و سجود ميروند .
هامش
( 1 ) آيهء 109 سورهء توبه .