مُصَلًّى . . .
- نمازگاه در اينكه منظور از « مصلّى » چيست 3 قول است :
1 - از ائمهء اطهار عليه السلام روايت شده است كه « منظور از « مصلّى » محلّ نماز است يعنى : مقام ابراهيم را محلّ نماز خود قرار بدهيد » قتاده و سدى نيز همين قول را اختيار كردهاند .
فقهاء مذهب اماميّه براى وجوب نماز طواف به همين آيه استدلال نمودهاند زيرا خداوند به خواندن نماز در « مقام ابراهيم » امر فرموده و دلالت « امر » بر وجوب نيز مسلّم است و از طرفى غير از نماز طواف ، مسلماً هيچ نمازى در آن مكان واجب نيست نتيجه اين است كه متعلّق « امر » واقع در آيه نماز طواف است .
2 - مجاهد ميگويد : منظور از مصلّى محلّ دعا است زيرا كلمهء « صلاة » در لغت به معناى « دعا » نيز آمده است .
3 - حسن ميگويد : مقصود از مصلّى « قبله » است يعنى مقام ابراهيم را در حال نماز در جلو خود قرار دهيد .
وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ . . .
- بابراهيم و اسماعيل گفتيم .
« عهد » را به اين مناسبت به « گفتن » تفسير كرديم كه كلمه ان كه بعد از آن واقع گرديده است « مفسره است و هنگامى كه « ان مفسره » بعد از الفاظ كه معناى قول را در بر دارد واقع گردد آن الفاظ معناى قول ميدهند نتيجه اين مىشود كه با ابراهيم و اسماعيل گفتم :
أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ . . .
- خانه مرا پاكيزه كنيد در معناى « تطهير » در اينجا 3 قول است :
1 - جبائى ميگويد : « منظور پاك كردن آن است از سرگين و خونى كه مشركين قبل از اينكه خانه كعبه در تصرف ابراهيم عليه السلام و اسماعيل عليه السلام درآيد ، در آن ميريختهاند » .
2 - مجاهد و قتاده ميگويد : « مراد اين است كه آن را از بتهايى كه بر در