وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ . . .
- كسانى كه از معاشرت و شركت با يتيمان منظورشان افساد يا اصلاح باشد خداوند به آنان دانا است .
وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ . . .
- اگر خدا ميخواست در امور يتيمان و معاشرتشان بشما سختگيرى كرده و بر شما لازم مىنمود كه از شركت آنان دورى كنيد .
و زجاج ميگويد : منظور اين است كه اگر خدا ميخواست شما را بامورى پر مشقّت ، مكلّف ميكرد و شما را در مضيقه قرار ميداد ولى خداوند در حق شما اين كار را نكرد .
و اين آيه ضمناً بر فساد قول « جبريها » نيز دلالت مىكند زيرا اگر خدا ميخواست بر آنها سخت بگيرد صحيح و نيكو بود ولى عنايت كرد در وسعتشان قرار داد در اين صورت چگونه ممكن بود كه خدا آنها را بامورى مكلّف كند كه قدرت بر آن ندارند و از آنها چيزى بخواهد كه راهى به آن ندارند و متصوّر است كه آنان را مأمور به انجام چيزى نمايد كه از ناحيه خود او انجام نمىگيرد و اگر چنين بود ديگر سختى و مضيقهاى بالاتر از اين متصور نبود .
و بلخى ميگويد : اين آيه فساد و بطلان قول كسانى را مىرساند كه معتقدند خداوند قدرت بر ستم كردن ندارد زيرا اين آيه مىرساند كه سخت گرفتن در انجام تكليفى كه از نظر مصلحت و حكمت درست نيست مقدور خداوند بود و اگر ميخواست ميكرد ( ولى چون نخواسته ننموده است ) .
إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ . . .
- ( خداوند عزيز است و با عزت خود آنچه « مصلحت » ايجاب كند انجام ميدهد و هيچ قدرتى نمىتواند او را از كار خود باز دارد .
حَكِيمٌ . . .
- در تدبير و كارهايش حكيم است و مانعى از آنچه حكمتش اقتضا كند ، نيست .