و قمار و نيز دربارهء امور دنيا و آخرت ، احكام و براهين خود را بيان ميكنيد تا در آنها فكر و مطالعه نماييد .
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى . . .
- ( و در مورد يتيمان از تو مىپرسند ) .
ابن عباس ميگويند وقتى كه آيات :
« لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ »
« 1 » ( بمال يتيم نزديك نشويد ) .
و
« إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً »
« 2 » ( كسانى كه مالهاى يتيمان را از روى ستم ميخورند . . . ) نازل شد كسانى كه نزدشان يتيمى ميزيست رفتند و آب و خوراك آنها را از آب و خوراك خويش جدا نمودند و در زحمت زيادى قرار گرفتند لذا نزد رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله آمده راه چارهاى خواستند در اين وقت اين آيه نازل گشت .
بنا بر اين ، چون در آيه ، پرسشى درباره خود يتيمان نشده و پاسخ آنها از آن نظر نسبت لازم است ) تقدير گرفته شود به اين صورت .
« درباره قيام بامور يتيمان و تصرف در اموال ايشان از تو مىپرسند .
اى محمّد صلّى اللَّه عليه و آله بگو : ( اصلاح لهم ) اصلاح اموال آنان بدون اجرت و عوض گرفتن ، خوب است و پاداش آن زيادتر مىباشد .
وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ . . .
- اگر با آنها شركت كرده و مالهاى يتيمان را با مالهاى خود مخلوط كنيد و پاداش و مزدى نيز در برابر زحماتى كه براى انجام كارهاى آنها مىكشيد از مالهايشان برداريد .
فَإِخْوانُكُمْ . . .
- پس آنان برادران شمايند كه بعضى به ديگر كمك كرده و از مالهاى يكديگر بهرهمند ميگردند .
اين اجازهاى است در اين كه اگر نفع و صلاح يتيمان در نظر گرفته شود مىتوانند در مالهايشان تصرف كرده و خوردن و آشاميدن و منزل با آنان مشاركت نمايند « حسن » و مفسران ديگر . و همين معنا در اخبار ما ( شيعه ) نيز آمده است .
هامش
( 1 ) آيه 152 از سوره انعام و 34 از سوره اسراء
( 2 ) آيه 10 از سوره نساء