ميايد كه ميگويند ممكن است مؤمن ، كافر گردد و اين كه گناه كبيرهاى را انجام دهد كه ثواب ايمانش را از بين ببرد .
ولى اين عقيده از نظر مذهب ما ( شيعه ) صحيح نيست .
و « حسن » در جواب از اين اشكال ميگويد مراد از آيه اين است كه بايد مؤمن هميشه اميدوار برحمت پروردگار باشد زيرا اميد برحمت خدا از اركان دين و يأس و نااميدى از رحمت ، كفر است چنان كه مىفرمايد :
إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ . . .
- « 1 » ( از رحمت خدا مأيوس نميگردند مگر مردمى كه كافرند ) و اطمينان و ايمنى از عذاب خدا ( نيز ) خسران و زيان مىباشد چنان كه مىفرمايد :
فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ . . .
- « 2 » ( از عذاب خدا ايمن نميشوند مگر زيانكاران ) .
بنا بر اين لازم است كه شخص با ايمان از رحمت خدا مأيوس نباشد و ايمن از عذاب خدا نيز نگردد همانطور كه آيه كريمه مىفرمايد :
« يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ »
« 3 » ( از آخرت ميترسد و برحمت پروردگارش اميد دارد ) و نيز ميفرمايد :
« يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً »
« 4 » ( پروردگارشان را با ترس و اميد مىخوانند ) از اين آيه نمىتوان مفهوم گرفت كه اگر كسى در همان حالت ارتكاب گناهان كبيره و اصرار بر آنها بميرد بايد برحمت خدا اميدوار نباشد .
زيرا اولًا اين نوع مفهوم كه از روى بيان وصف است نمىتواند دليل و سند باشد و بيشتر دانشمندان هم بدان تكيه نمىكنند .
ثانياً : ممكن است اتفاق بيفتد كه ايمان و مهاجرت جهاد كه مايه اميد و آرزو
هامش
( 1 ) آيه 87 از سوره يوسف
( 2 ) آيه 97 از سوره اعراف
( 3 ) آيه 12 از سوره « زمر »
( 4 ) آيه 16 از سوره سجده