تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢ — صفحة 289

مساهمون:

ص٢٨٩

ولى سرانجام آن بنفع شما است مثل اين كه از جهاد چون در آن كشته شدن است است اكراه داريد . وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ . . . - در صورتى كه آن بنفع شما مىباشد و در آن يكى از دو خير خواهد بود يا پيروزى و غنيمت و يا شهادت در راه خدا و بهشت . وَ عَسى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ . . . - ( و چه بسا چيزى را كه دوست ميداريد در صورتى كه به ضرر شما است ) كه مراد همان ترك جهاد است ، كه بخاطر علاقه بزندگى از رفتن ، خوددارى مىكنند در صورتى كه سبب تسلّط دشمن و ذلّت و فقر و محروميت از غنيمت و پاداش اخروى مىگردد . وَ اللَّهُ يَعْلَمُ . . . - خدا بمنافع و مصالح و سرانجام نيك عواقب كارهاى شما دانا است . وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ . . . - ولى شما عواقب آنها را نمىدانيد بنا بر اين در انجام آنچه كه خداوند بشما دستور داده است كه كوشش كنيد اگر چه در آن زحمت و مشقّت براى شما باشد . و تمام مفسّرين غير از « عطا » اتّفاق دارند كه اين آيه بر وجوب جهاد دلالت مىكند چيزى كه هست وجوب آن « كفايى » است يعنى اگر تمام مردم از آن خوددارى كردند همه گناهكارند ولى اگر عده‌اى كه براى آن كافى هستند ؟ به آن قيام نمودند وجوب آن از ديگران برداشته مىشود . ولى « عطا » مىگويد : اين آيه فقط مىرساند كه جهاد بر اصحاب پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله لازم بوده است و بر ديگران واجب نيست ولى قول عطا در مقابل اجماع ساير مفسرين ارزشى ندارد .