[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 215 ]
يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ ( 215 )
[ ترجمه ]
از تو ميپرسند كه چى انفاق كنند بگو ، هر آنچه از مال خود انفاق كنيد درباره پدر و مادر و خويشان و فقيران و ابن سبيلها رواست و هر نيكويى كنيد خدا بر آن آگاه است .
شرح لغات :
يسئلونك - مىپرسند از تو - و سؤال طلب جواب است با لفظى مخصوص .
ينفقون - انفاق كنند - و نفقه اخراج چيزيست از ملك از راه بيع يا هبة يا صله يا مانند آن :
شأن نزول
عمر بن جموح كه مردى پير و ثروتمند بود از پيغمبر سؤال كرد كه من چه چيز ، صدقه بدهم و به چه كسانى بدهم سپس اين آيه در جواب او نازل شد .
تفسير :
يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ . . .
- اى محمّد از تو مىپرسند كه چه انفاق كنند و سؤال از انفاق درباره دو جهت است .
1 - چه انفاق كنند .
2 - بچه كسى بدهند و جواب ناظر بهر دو جنبه است و ميفرمايد :
« ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ »
آنچه از مال انفاق كنيد و اينكه فرمود « من خير » معلوم مىشود كه بايد مقدارى از مال كه قابل استفاده است باشد زيرا چيزى كه قابل استفاده نباشد آن را « خير » نميگويند .
فَلِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ . . .
- براى پدر و مادر و خويشان است و مراد از « والدين » در اينجا پدر و مادر و پدر پدر و مادر پدر است و هر چه بالا روند مىباشد زيرا همه مشمول اسم والدين ميباشند .
و منظور از « اقربين » خويشان انفاق كننده است .
وَ الْيَتامى . . .
- و هر كودكى كه پدر ندارد .