چنان كه رسول اكرم فرمود : بهشت به ناراحتيها و آتش به شهوت و خواستنىها پيچيده شدهاند يعنى در راه بهشت رنج و خلاف ميل و در راه آتش ميل و شهوت قرار دارد .
وَ يَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا . . .
- آنان مردم با ايمان را از نظر اينكه فقيرند مسخره ميكنند و بعضى گفتهاند مراد اينست كه مؤمنين را بخاطر ايمانشان بقيامت و كوشش و جديت آنها در اين راه و يا بخاطر زهد و ترك دنيا ، مسخره ميكنند .
و ممكن است آيه به همه اين وجوه حمل شود زيرا همه با هم قابل جمعاند .
وَ الَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ . . .
- كسانى كه پرهيزكارند برترند از آنها در روز قيامت ) درباره اين برترى چهار قول نقل شده است :
1 - برترى در درجات انسانى از لذت بردن اينان در دنيا .
2 - برترى در لذت بردن از نعمتهاى آخرت .
3 - برترى از نظر مكان و مقام در آخرت زيرا پرهيزكاران در فردوس برين و اينان در دوزخ قرار دارند چنان كه ميفرمايد :
« أَصْحابُ الْجَنَّةِ يَوْمَئِذٍ خَيْرٌ مُسْتَقَرًّا
« 1 » ( اهل بهشت در آن روز جايگاهشان بهتر است ) .
4 - برترى مسخره كردن مومنين ، نسبت بكفار بر مسخره كردن آنان مؤمنين را ، شاهد اين وجه آيه كريم است :
« إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ »
( جنايت كاران و مجرمان بمردم مؤمن ميخندند ) تا اينكه ميفرمايد :
فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ »
( امروز هم ( قيامت ) مؤمنين به كفّار مىخندند ) .
وَ اللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ . . .
- ( خداوند هر كه را بخواهد بىحساب روزى ميدهد » .
در معناى اين جمله از آيه اقوالى است .
1 - خداوند آن قدر زياد مىبخشد كه در اثر زيادى به حساب نميآيد .
هامش
( 1 ) آيه 26 از سوره فرقان