فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ . . .
- ( هر كه بدلخواه نيكويى كند برايش بهتر است .
در اينكه مراد از « خير » ( نيكويى ) در اين جمله چيست ؟ چند قول گفته شده است :
1 - غذا به بيش از يك مسكين دهد ( عطا - طاووس ) .
2 - زيادتر از مقدار خوراك به يك مسكين بدهد كه از نصف صاع نيز تجاوز كند ( مجاهد ) .
3 - نيكى كند به بيشتر غذا دادن و ابن عباس با اين قول جمع بين دو قول بالا نموده است .
4 - كسى كه در همه مورد نيكى كند ( حسن ) 5 - كسى كه هم روزه بگيرد و فديه دهد ( زهرى )
أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ . . .
- روزه بگيريد بهتر است از اينكه بخوريد و در عوض كفاره دهيد و اين حكم در صورتى بود كه وجوب روزه معين نشده و جائز بود مردم بجاى روزه گرفتن كفاره دهند اما پس از نسخ اين حكم و يقين روزه ديگر نميتوان گفت روزه بهتر از كفاره دادن است زيرا روزه واجب و افطار حرام است .
بعضى گفتهاند معناى آيه اينست كه روزه براى كسانى كه توانايى گرفتن آن را دارند اجر و ثواب بيشترى دارد از كفاره دادن كسانى كه نميتوانند روزه بگيرند بايد كفاره دهند .
إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ . . .
- اگر بدانيد كه روزه براى شما بهتر از كفاره دادن يا اگر شما چنين باشيد كه برترين و بهترين اعمال خود را بدانيد و در اين آيه كريمه
« يُطِيقُونَهُ . . . »
نيز اشاره ايست به اينكه قدرت بر هر كار قبل از آنست « 1 »
هامش
( 1 ) اشاره به بحثى كلامى و فلسفى است كه آيا قدرت بر هر كار قبل از آنست و يا همراه با آن و بيشتر فلاسفه معتقدند كه قدرت قبل از فعل و كار موجود است و الا لازم ميآيد كه كافر و مكلف نباشند .