تفسير :
خداوند در اين آيه شريفه بيان فرمود كه پيامبرش را بسبب دلائل و معجزات توانايى و او را براستى برانگيخته است .
إِنَّا أَرْسَلْناكَ بِالْحَقِّ . . .
- ما تو را - اى محمّد - به حق فرستاديم .
ابن عباس ميگويد : منظور از حقّ قرآن است .
اصم ميگويد : مراد از آن اسلام است .
برخى گفتهاند : منظور اين است كه ما تو را بر حق فرستاديم همانطورى كه خداوند ميفرمايد :
« خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ »
« 1 » خلق كرد خداوند آسمانها و زمين را بر حقّ يعنى باطل نيستند .
بَشِيراً وَ نَذِيراً . . .
- در حالى كه مژده دهنده و ترساننده هستى .
مژده ميدهى پيروان خود را بپاداش و ميترسانى مخالفين خود را از كيفر .
وَ لا تُسْئَلُ عَنْ أَصْحابِ الْجَحِيمِ . . .
- از ياران جهنم پرسش كرده نميشود .
يعنى از حالات آنها پرسش نمىشوى .
و در اين جمله تسليتى است نسبت به پيامبر به اينكه تو تنها مژده دهنده و ترساننده هستى و از ياران آتش سؤال نميشوى و لازم نيست كه آنان را به پذيرفتن مجبور گردانى و مانند اين ، فرمايش خداوند است :
« فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ »
« 2 » و فرمايش ديگر :
« لَيْسَ عَلَيْكَ هُداهُمْ »
« 3 » .
و برخى گفتهاند معناى جمله اين است : در برابر گناه آنان مسئوليتى متوجّه تو نخواهد بود مانند آيهء :
« عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ »
« 4 » يعنى وظيفهء او رساندن پيام و وظيفهء شما پذيرفتن است .
هامش
( 1 ) سورهء 64 آيه 3
( 2 ) سورهء 35 آيهء 8 هلاك نشود نفس تو بر گمراهى ايشان براى تأسف و حسرتهاى متوالى
( 3 ) سورهء 2 آيه 272 نيست بر تو راهنمايى ايشان
( 4 ) سورهء 24 آيه 54