مرد از آنها را مقتول خواهيم ساخت بعلاوه ديهء جراحات خود را دو برابر ديهء جراحات آنان قرار داده بودند تا اينكه دين اسلام پديد آمد و اين آيه را خداوند نازل فرمود
:
تفسير :
پس از اينكه خداوند در بيان معناى نيكوكارى فرمود كه آن تنها از راه ايمان و تمسّك بشرايع انبيا بدست ميآيد . ببيان شرايع پرداخت و بشرح حكم قصاص در بارهء خونها و زخمها مبادرت كرد و فرمود :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ . . .
- اى اهل ايمان بر شما فرض و لازم گرديده است ، بعضى گفتهاند مراد اين است كه در لوح محفوظ بطور فرض بر شما نوشته شده است .
الْقِصاصُ فِي الْقَتْلى . . .
- مساوات دربارهء كشتهشدگان يعنى دربارهء قاتل همان عملى كه نسبت بمقتول انجام داده است به عمل خواهد آمد اختلافى در ميان مفسّران نيست كه مراد از اين آيه « قتل عمد » است زيرا تنها در قتل عمد قصاص واجب است و در قتل خطاء محض و خطاى شبيه بعمد قصاص واجب نيست .
سؤال اگر گفته شود كه خداوند چگونه فرموده است قصاص واجب است با اينكه اولياء مقتول مخيّر هستند كه قصاص كنند يا ديه بگيرند يا بطور كلى عفو نمايند بعلاوه ، قاتل در اختيار ولىّ مقتول قرار گرفته است و كارى را فعلًا انجام نميدهد در اين صورت چگونه فرموده است قصاص بر شما واجب گرديد .
جواب آن بيكى از اين دو وجه است :
1 - مراد اين است كه قصاص در صورتى كه اولياء مقتول آن را اختيار كنند واجب است و در إطلاق واجب بر « قصاص » اشكالى نيست زيرا واجب گاهى بطور تعيين ثابت مىشود و گاهى بطور تخيير .
2 - منظور اين است كه بر شما مؤمنان لازم است كه در « قصاص به آنچه از طرف خداوند معيّن شده است تمسك بجوئيد و عمل كنيد و از آن تجاوز نكنيد و