[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 150 ]
وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ إِلاَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِي وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ( 150 )
[ ترجمه ]
اى پيغمبر از هر جا و بهر ديار بيرون شدى روى بجانب مسجد الحرام كن و شما مسلمانان نيز از هر نقطه و بهر طرف خارج شديد روى بسوى مسجد الحرام كنيد تا براى مردم بر شما حجتى نباشد جز گروه ستمكار و معاند اسلام از آنان نيز نينديشيد تنها از من بترسيد قبله را از اين جهت تغيير دادم تا نعمت خود را بر شما كامل بگردانم و شايد بطريق حق و ثواب راه يابيد ( 150 )
تفسير :
وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ . . .
- معناى اين قسمت از آيه از آنچه در آيهء قبل ذكر گرديد ، كاملًا روشن گرديد و در علّت تكرار آن چند وجه گفتهاند :
1 - هر چند لفظ در اين دو آيه متّحد است ولى معنا مختلف مىباشد زيرا مراد از آيهء قبل اين است كه : « من حيث خرجت منصرفا عن التوجه الى بيت المقدس » يعنى در هر حالى كه از توجّه به بيت المقدس منصرف شدى روى به طرف مسجد الحرام برگردان و مراد در اين آيه اين است كه : « اين ما كنت من البلاد » يعنى در هر شهر و در هر نقطهاى و در هر جهتى از جهات « كعبه » كه باشى رو بجانب مسجد الحرام كن » 2 - براى اينكه حكم توجه به بيت المقدس كه مدتها قبلهء مسلمانان بود نسخ گردد احتياج شديدى بتأكيد داشت و آن تنها از راه تكرار حاصل ميگرديد و لذا اين حكم مكرّرا تذكر داده شده است .
3 - چون مكانها و اوقات نمازها مختلف است احتياج بتكرار هست تا مردم در هر نقطه و در هر نماز اين حكم را مراعات كنند .
لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ . . .
- در معناى اين آيه چند وجه گفته شده است :
1 - اگر شما مسلمانان هميشه به طرف بيت المقدس نماز ميخوانديد و قبلهء شما بكعبه منتقل نميگرديد اهل كتاب ميگفتند اين شخص ( حضرت محمّد صلّى اللَّه عليه و إله ) آن پيغمبرى