تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 99

مساهمون:

ص٩٩
بيان مىكند كه او بمردم مسلمان در موضوع تحويل قبله انعام و تفضّل كرد .

آيا اين آيه دليل حجيّت اجماع است ؟

بسيارى از علماء عامّه ميگويد : اين آيه دلالت بر حجيّت اجماع امّت مسلمان دارد زيرا خداوند آن امّت را به عدالت توصيف كرده و فرمود : « كنتم امة وسطا » ، و لازمهء توصيف آنها به عدالت اين است كه بايد شهادت آنها مورد قبول و تصديق قرار بگيرد » . ولى صحيح آنست كه آيه دلالت بر اين مطلب نميتواند داشته باشد زيرا ظاهر آيه اين است كه تمام افراد امّت عادل باشند و حال آنكه خلاف آن معلوم است چه اينكه ميدانيم تمام افراد امّت عادل نيستند و اگر آيه را بر بعض افراد امّت حمل كنند اين حمل بهتر از آن نيست كه بگوئيم مراد از آن بعض ائمّه معصومين عليه السلام مىباشد

اين آيه دليل جواز نسخ است

به اين نكته در اينجا بايد توجه كنيم كه اين آيه بر جواز نسخ در احكام دين ، بلكه بر وقوع آن ، دلالت كامل دارد زيرا خداوند فرمود : و ما جعلنا القبله التي كنت عليها » و مفاد اين عبارت اين است كه خداوند اول قبله‌اى براى مردم قرار داد و بعد آن را نسخ نمود و قبله را از نقطه بنقطهء ديگر انتقال داد و نسخ چيزى جز اين نيست .

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 144 ]

قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَ إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ( 144 )

[ ترجمه ]

ما توجه تو را به آسمان بانتظار وحى مىبينيم و البته تو را بقبله‌اى كه به آن خشنود شوى برميگردانيم پس روى كن به طرف مسجد الحرام و شما مسلمانان نيز هر كجا باشيد روى بجانب مسجد الحرام كنيد اهل كتاب به خوبى ميدانند كه اين تغيير قبله به حق و از جانب خدا است و خدا غافل از كردار آنها نيست ( 144 )

شرح لغات

رؤيت اصلًا به معناى ديدن بوسيلهء چشم است ولى به معناى علم نيز به كار ميرود . تقلّب . . . - حركت جسم در جهات مختلف .