و چشمشان را كر و كور گرداند ) و
« طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ »
« 1 » ( خدا دلهاى آنان را مهر كرد ) و
« فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ »
« 2 » ( چون انحراف يافتند خدا دلهايشان را منحرف كرد . . . ) همه بر همين مطلب دلالت دارند كه اينان وقتى مأمور بايمان و اطاعت شدند مثل اينكه قلب و دل و چشم و گوششان كار نميكند و هيچ نميفهمند و باز قرآن ميگويد :
« وَ تَراهُمْ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ وَ هُمْ لا يُبْصِرُونَ »
« 3 » ( مىبينى ايشان را كه بسوى تو مينگرند ولى نمىبينند )
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 19 تا 20 ]
أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُماتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ مِنَ الصَّواعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ وَ اللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكافِرِينَ ( 19 ) يَكادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصارَهُمْ كُلَّما أَضاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ وَ إِذا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قامُوا وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَ أَبْصارِهِمْ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ( 20 )
[ ترجمه ]
يا چون كسانى است كه بارانى تند بر آنها ببارد و در تاريكى و رعد و برق آنان سرانگشت خود را از بيم مرگ در گوشها گذارند و خدا از هر سو بكافران احاطه دارد ( 19 ) .
نزديك باشد كه برق ديدگانشان را ببرد هر گاه روشن شود راه روند و چون تاريك شود بايستند ، اگر خدا ميخواست گوش و چشم آنان را از ميان مىبرد كه خدا بر هر چيز تواناست ( 20 )
شرح لغات
صيّب - باران بر وزن سيّد ، فيعل از صواب .
سماء - آسمان و هر چه بالاست و سايه مياندازد :
يخطف - از خطف به معناى ربودن .
تفسير
مثل اين منافقان در نادانى و سرگردانى مثل كسانى است كه بارانى تند از آسمان بر آنان بزند و در آن باران ( و يا در آن آسمان و ابر ) تاريكى بسيار ( چون در موقع باران جلو خورشيد و ماه و ستاره گرفته مىشود طبعاً هوا تاريك ميگردد ) و
هامش
( 1 ) آيه 93 از سوره توبه
( 2 ) آيه 5 از سوره صف
( 3 ) آيه 198 از سوره اعراف