يعمهون - متحير شوند از « عمه » به معناى تحيّر و سرگردانى .
تفسير
منافقان وقتى مؤمنين را ميديدند ميگفتند : ما نيز مانند شما ايمان آورده آنچه بر رسول اكرم نازل شده است قبول كرديم اما وقتى با ديو صفتان و شياطين خود ( ابن عباس ميگويد يعنى با رؤساءشان بعضى گفتهاند يعنى با همان دسته از يهود كه آنان را وادار به تكذيب و مخالفت ميكردند و از امام باقر عليه السلام نقل شده است كه با كاهنان خود ) روبرو ميشدند ميگفتند : ما با شمائيم ما ياران محمّد را مسخره ميكنيم
« قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ »
اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ . . . .
در معناى اين آيه كه خدا آنان را مسخره مىكند وجوهى گفته شده است .
1 - جزاى استهزاء بنام خودش
خدا آنان را در مقابل اين استهزاء و مسخره كيفر و جزا داده عذاب مىكند و اين كيفر بنام استهزاء خوانده شده روى اين قاعده كه در بين عرب جزاء و كيفر هر عملى را بنام همان عمل ميخوانند و در قرآن نيز آيه كريمه :
« وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها »
« 1 » ( سزاى بدى ما بديى مثل آنست ) همين مطلب را بيان مىكند با اينكه پاداش و جزا وقتى بعنوان قصاص باشد بد نيست ولى مانند خود گناه « بد » ناميده شده است .
و آيه كريمه :
« وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ »
« 2 » ( اگر عقوبت ميكنيد نظير آن عقوبت كه ديدهايد عقوبت كنيد ) سزا و جزاى عقوبت را همان عقوبت ناميده است و در اشعار عرب نظير فراوان دارد « 3 » .
هامش
( 1 ) آيه 40 از سوره شورى
( 2 ) آيه 126 از سوره نحل
( 3 ) عمرو بن كلثوم ميگويد :« الا لا يجهلن احد علينا * فنجهل فوق جهل الجاهلينا »يعنى كسى بر ما جسارت نكند كه ما بيش از آنچه او كند به او جسارت خواهيم كرد كه كيفر عمل بنام خود آن ناميده شده است .