فراوان ديده مىشود « 1 » .
كسايى در تفسير اين آيات ميگويد : تقدير آيه چنين است « بگوئيد » يا « بگو اى محمّد » ما فقط تو را مىپرستيم . . . مانند آيات كريمه :
« وَ لَوْ تَرى إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ رَبَّنا أَبْصَرْنا »
« 2 » ( اگر به بينى وقتى گناهكاران در پيشگاه پروردگارشان سرها به زير افكندهاند ( گويند ) پروردگارا ديديم ) كه تقدير اين است كه « گويند » و
« وَ الْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بابٍ سَلامٌ عَلَيْكُمْ »
( و فرشتگان از هر درى بر آنها در آيند : درود بر شما ) كه تقدير اين است « يَقُوْلُوْنَ سَلامٌ » ( ميگويند درود بر شما ) .
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ
- با توجه به اينكه خواننده اين آيات و گوينده اين كلمات خود بر دين حق و راه راست است
در معناى « اهْدِنَا »
ما را هدايت فرما اين وجوه گفته شده است :
1 - پايدارى بر دين حق
ما را بر دين حق ثابت قدم و پايدار كن و اگر چه خداوند با لطف خود همه مردم را هدايت نموده است ولى گاهى انسان دچار لغزش شده و افكار باطلى بر دل و قلبش خطور مىكند بنا بر اين بجا است كه از خدا بخواهد او را بر دين حق استوار بدارد و روشنى بيشترى به او دهد كه سبب استقامت و پايداريش گردد همانطور كه خدا ميفرمايد :
« وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً »
« 3 » ( كسانى كه هدايت و روشنى يافتهاند هدايتشان را افزون كند ) در استعمالات مردم هم نظيرش زياد ديده مىشود مثلًا كسى كه مشغول
هامش
( 1 ) لبيد كه از شعراء معروف جاهلى است كه اسلام را درك كرد و بدان گرائيد و شعر را كنار گذارد او صاحب يكى از معلقات سبع است و وقتى به 77 سالگى رسيد گفت : « باتت تشكى الى النفس مجهشة - و قد حملتك سبعاً بعد سبعينا » - نفس من در حالى كه گريان و نالان بود بسويم شكوه كرد . ( گفتمش ) تو را هفتاد و هفت سال در بر داشتم - كه از خبر به خطاب عدول نموده است .
( 2 ) آيه 12 از سوره سجده
( 3 ) آيه 17 از سوره محمد