نمىتواند جانشين حمد گردد مؤيّد اين مطلب است آنچه عبادة بن ثابت از نبى اكرم نقل مىكند كه فرمود : امّ القرآن ( حمد ) عوض از غير خودش مىشود ولى سورههاى ديگر عوض آن نمىشوند .
7 - اساس - بمناسبت آنچه از ابن عباس نقل شده است كه براى هر چيز اساس و پايهاى است و اساس قرآن سوره فاتحه و اساس اين سوره « بسم اللَّه الرحمن الرحيم » است .
8 - شفاء - چون از رسول اكرم نقل شده است كه فرمود : فاتحة الكتاب شفاء از هر دردى است .
فضيلت اين سوره
از رسول اكرم نقل شده است كه فرمود : هر كس سورهء فاتحه الكتاب را بخواند به دو آن چنان پاداش ميدهند كه گويى دو ثلث قرآن را خوانده و بر هر مؤمن و مؤمنه صدقه داده است .
همين مضمون از آن حضرت ، بسند ديگرى نقل شده است با اين تفاوت كه گويى تمام قرآن را خوانده است .
از ابىّ بن كعب نقل شده است كه گفت من سوره فاتحه را بر رسول اكرم خواندم حضرت فرمود قسم به كسى كه جانم در دست اوست در تورات و انجيل و زبور و حتى در خود قرآن مانند اين سوره نيست اين سوره « امّ الكتاب » و - « سبع مثانى » است و اين سوره بين خدا و بندهاش تقسيم شده است و براى بنده است آنچه بخواهد .
محمّد بن مسعود عياشي نقل مىكند كه رسول اكرم بجابر فرمود : اى جابر آيا بهترين سورهاى را كه خدا در كتابش نازل كرد به تو نياموزم ؟ جابر عرض كرد :
آرى . پدر و مادرم فدايت باد يا رسول اللَّه به من ياد ده . پس رسول اكرم سورهء حمد را كه امّ الكتاب است به او آموخت سپس فرمود اى جابر ! دوست دارى از فضيلت آن براى تو بگويم ؟ گفت : بلى پدر و مادرم فدايت .