تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 319

مساهمون:

ص٣١٩
و بعضى گفته‌اند : معناى جمله اين است : مشركين عرب گفتند : تمام پيامبران و پيروان آنان راه خطا پيموده و چيزى نيستند پس با شما اى گروه يهود در انكار از روى جهل و نادانى يكسان و مساويند . و برخى گفته‌اند : اين گروهى كه نادانند امتهايى بودند پيش از يهود و نصارى و قبل از تورات و انجيل مانند قوم نوح و عاد و ثمود كه آنان نيز به پيامبران خود گفتند : شما چيزى نيستيد و اين تفسير از عطا حكايت شده . و پاره‌اى گفته‌اند : صحيحترين تفسير اين است كه منظور از اين گروه نادانان پيشينيان از يهود و منظور از « يهود » در « قالت اليهود » يهود هم زمان پيامبر اسلام است زيرا كه خداوند گفتار اهل باطلى را در برابر اهل باطل ديگر نقل فرمود جايز نيست كه گفتار اهل باطلى در برابر صاحب حق عطف بر آن شود .
فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ . . .
- پس خداوند حكم مىكند ميان ايشان در روز قيامت در آنچه اختلاف دارند . در آن چند وجه است : 1 - حسن ميگويد : حكم خداوند ميان آنان اين است كه همگى را تكذيب و وارد آتش كند . 2 - ابو على ميگويد : حكم خدا ميان آنان اين است كه از ستمكارى كه بدون دليل و برهان تكذيب مىكند بنفع ستمديده تكذيب شده انتقام گيرد . 3 - زجّاج ميگويد : حكم خدا اين است : كه بنماياند به آنان هر كه را آشكار وارد بهشت مىكند و هر كه را آشكار وارد جهنم مينمايد و اين تنها حكمى است كه در روز قيامت نزاع و كشمكش را بر طرف ميسازد زيرا هر گروهى بجايگاه خويش وارد ميشوند اما حكمى كه مربوط به خداوند آن را روشن كرده و بوسيلهء دليلهاى آشكار مسلمين و ناتوان بودن مردم از اينكه مانند قرآن كتابى بياورند كاملا بيان كرده است .