كه پادشاهان را از تخت فرو نشانده و كشورهاى آنان را بگيرند و بر شهرها غالب و پيروز گردند و گنجها را از معادن استخراج نمايند و كوچكترين ضررى به آنان توجه پيدا نكند با اينكه ما آنان را گرفتارتر از ديگران مىبينيم و خدعه و نيرنگ آنان را بيشتر از مردم مشاهده مىكنيم و از اينجا پىميبريم كه آنان هيچگونه توانايى ندارند و آنچه روايت شده كه پيامبر اسلام صلى اللَّه عليه و آله سحر ميشد و ميديد كه آنچه را انجام نداده واقع و آنچه واقع است انجام نداده دروغ و چنين روايتى صلاحيت اعتماد ندارد خداوند در مقام حكايت حال كفار ميفرمايد :
« إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُوراً »
« 1 » و چنانچه سحر در او مؤثر شده بود بايد كفّار در گفتار خويش راستگو باشند ، پيامبر اسلام بالاتر از آن است كه صفت نقصى در او وجود داشته باشد كه موجب تنفر مردم شده و از پذيرفتن گفتارش امتناع ورزند زيرا كه آن وجود مقدس حجّت خداوند است بر مردم و برگزيده او است نسبت به ديگران
.
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 103 ]
وَ لَوْ أَنَّهُمْ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَمَثُوبَةٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ خَيْرٌ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ ( 103 )
[ ترجمه ]
و چنانچه آنان ايمان ميآوردند و پرهيز ميكردند از جانب خداوند پاداش نيك داده ميشدند اگر ميدانستند .
شرح لغات
مثوبة . . . - پاداش
تفسير
وَ لَوْ أَنَّهُمْ آمَنُوا . . .
- و چنانچه آنان ايمان ميآوردند .
يعنى آنهايى كه سحر ياد گرفته و به آن عمل مىكنند .
و برخى گفتهاند منظور يهود است .
و مراد از ايمان تصديق پيامبر اسلام و كتاب خدا « قرآن » است .
وَ اتَّقَوْا . . .
- و پرهيز ميكردند .
از سحر و كفر و يا همانطورى كه بعضى گفتهاند از همهء نافرمانيها .
هامش
( 1 ) سورهء 17 آيه 47 شما پيروى نميكنيد مگر مردى را كه سحر شده .