و برخى گفتهاند : منظور از « رسول » رسالت و پيامبرى است همانطورى كه شاعر ميگويد :
فقد كذب الواشون ما بحث عندهم * بليلى و ما ارسلتهم برسول « 1 »
على بن عيسى ميگويد : اين احتمال « دوم » ضعيف است زيرا كه بر خلاف ظاهر و در استعمال اندك است .
مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ . . .
- تصديق مىكند آنچه را با ايشان است .
در آن دو احتمال است :
1 - تصديق مىكند پيامبر كتابهاى آسمانى ايشان را از قبيل تورات و انجيل زيرا كه داراى همان اوصافى است كه مژدهء آمدنش در آن كتب ذكر شده .
2 - تصديق مىكند پيامبر تورات را و اينكه آن از جانب خداوند آمده ، زيرا كه سخن در اين آيات در بارهء يهود است نه نصارى .
و احتمال اول بهتر است زيرا كه در آن دليلى است بر بطلان ايشان .
نَبَذَ فَرِيقٌ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ . . .
- پرتاب كردند گروهى از كسانى كه كتاب به آنان داده شده .
و علّت اينكه
« مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ »
فرمود و « منهم » نفرمود اين است كه منظور از اين جمله دانشمندان يهود است - و چنانچه بضمير اكتفاء ميشد مرجع آن تمامى يهود بودند .
و برخى گفتهاند : علت اينكه « منهم » نفرمود طول كشيدن كلام بوده است .
كِتابَ اللَّهِ . . .
- كتاب خدا را .
ممكن است منظور تورات و ممكن است مقصود قرآن مجيد باشد .
وَراءَ ظُهُورِهِمْ . . .
- پشت سرشان .
كنايه از واگذارى و ترك كردن عمل به آن است .
هامش
( 1 ) دروغگويان دروغ گفتند زيرا كه نزد آنان اظهارى از ليلى نكردم و پيامى براى آنان نفرستادم .