خطاب متوجه يهود است گويا ميفرمايد اى يهود بنى اسرائيل هر زمان پيامبرى از پيامبران من از جانب خدا امورى كه بر خلاف ميل و خواهش بود آورد سرپيچى كرده و خويشتن را بزرگ و از پيروى گفتارش امتناع ورزيديد .
فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ . . .
- پس گروهى را تكذيب و عدهاى را بقتل ميرسانيد .
گروهى را كه نتوانستيد بقتل برسانيد مانند عيسى و محمد صلى اللَّه عليه و آله تكذيب نموديد و برخى را مانند يحيى و زكريا كشتيد .
و ظاهر خطاب و اگر چه به صورت تقرير است ليكن در معنى مقصود خبر و حكايت است و سبب اينكه اين عمل به آنان نسبت داده شد در حالى كه آنان مباشرت نداشتند همانا خشنودى و رضايت آنان است نسبت باعمال گذشتگان و از اينرو مانعى ندارد كه فعل به آنها اضافه داده شود با اينكه مباشر آن پيشينيان بودند
.
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 88 ]
وَ قالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ بَلْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلاً ما يُؤْمِنُونَ ( 88 )
[ ترجمه ]
و گفتند آن گروه : دلهاى ما در حجاب غفلت است ، بلكه خداوند بر آنها لعن و غضب نمود زيرا كافر شدند و ايمان آنان كم بود .
شرح لغات
غلف . . . - داراى حجاب .
لعنهم . . . - دور كرد ايشان را از رحمت خود .
تفسير :
وَ قالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ . . .
- و گفتند : دلهاى ما در حجاب غفلت است بنا بر قرائت معروف - لام ساكن باشد - و بنا بر قرائت غير معروف - كه لام ضمه داشته باشد - گفتند : دلهاى ما كانون نور دانش و معرفت است .
اين آيه دنبالهء داستان يهود و گفتار زشت و كردار بد آنها است يعنى آنها گفتند - بنا بر قرائت معروف - كه دلهاى ما پذيرنده و قابل نيست و فائدهاى در إنذار و تهديد تو وجود ندارد زيرا ما درك نمىكنيم آنچه را كه تو مىگويى چون قابل فهم