ضحّاك از ابن عباس نقل كرده : منظور از روح نامى است كه عيسى بواسطهء آن مردگان را زنده ميكرد .
ربيع ميگويد : منظور از روح همان روحى است كه در او دميده شد و اضافه كردن آن روح به خداوند جنبهء تعظيم و تشريف دارد مانند بيت اللَّه و ناقة اللَّه و بهترين اقوال و احتمالات همان گفتار اوّل كه منظور از روح القدس جبرئيل است پرسش :
در صورتى كه تمامت پيامبران بواسطهء جبرئيل توانايى و اقتدار دارند چرا خداوند از ميان آنان عيسى را به اين صفت اختصاص داد ؟
پاسخ :
زيرا كه عيسى از اوان كودكى تا آخر عمر داراى چنين اقتدارى بود و در تمامى جريانات جبرئيل با او همراه بود و زمانى كه يهود بر قتل او مصمّم شدند جبرئيل باز با او همراه بود تا او را به آسمان بالا برد و در هنگام باردارى جبرئيل به صورت انسانى در برابر مريم ظاهر شد و او را بشارت بچنين فرزندى داد و در او دميد .
در معناى قدس نيز اختلاف است .
گفته شده : منظور طهارت و پاكيزگى است .
سدّى ميگويد : مراد بركت است ، قطرب حكيات كرده : اينان ميگويند :
« قدس عليه الانبياء » يعنى بركت دادند همانند دعاء ابراهيم در بارهء حرم :
« رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِناً »
« 1 » و گفتار زكريا :
« وَ اجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا »
« 2 » .
حسن و ربيع و ابن زيد ميگويند منظور از قدس خداوند است و قدس و قدوس يك معنى دارد .
أَ فَكُلَّما جاءَكُمْ رَسُولٌ بِما لا تَهْوى أَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ . . .
- آيا هر پيغمبرى كه از جانب خدا او امرى بر خلاف نفس شما آورد سرپيچى ميكنيد ؟
هامش
( 1 ) سورهء 14 آيهء 35 پروردگارا اين مكان را شهر امنى قرار ده .
( 2 ) سوره 19 آيهء 6 پروردگارا او را موجب مسرت و خشنوديت قرار ده .