[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 79 ]
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَ وَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ ( 79 )
[ ترجمه ]
پس واى بر آن كسان كه از پيش خود چيزى نوشته و بخداى متعال نسبت دهند تا به بهاى ناچيز و اندك بفروشند واى بر آنها از آن نوشتهها و آنچه از آن بدست آرند ( 79 )
شرح لغات
ويل . . . - واى و آن كلمهايست كه هر كسى كه در شكنجه و ناراحتى واقع شود آن را به كار ميبرد .
يكسبون . . . - كارى ميكنند كه منظورشان جلب منفعت و يا دفع ضرر است .
تفسير
سپس خداوند در مقام توصيف دانشمندان يهود براى دوّمين بار برآمد و فرمود :
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ . . .
- پس واى بر آنهايى كه كتاب را مينويسند .
ابن عباس ميگويد : ويل در آيهء شريفه عذاب و شكنجه است .
گفته شده : منظور از ويل كوهى است در آتش جهنّم .
خدرى از نبى اكرم روايت كرده : ويل درّهاى است در جهنم كه كافر پس از فرو رفتن در آن چهل پائيز ( كنايه از چهل سال است ) بعمق آن برسد . و ريشهء معناى ويل همان است كه ذكر شد و در آن كلمه ايست كه در مقام دردمندى و تحسّر گفته مىشود و از زبان ناراحت و گرفتار مصيبت بيرون ميآيد .
بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ . . .
- « كتاب را مينويسند » بدستهاى خودشان و سپس ميگويند : اين از جانب خداوند است .
منظور اين است كه خود متصدّى نوشتن آن هستند و سپس به خدا نسبت ميدهند مانند آيهء شريفه
« مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا »
كه مراد اين است : ما خود متصدى بوديم و به هيچيك از بندگان آن را واگذار ننموديم و مانند اين جملهء
« خَلَقْتُ بِيَدَيَّ »
كه منظور اين است : من خود او را خلق كردم و همين طور گفته مىشود : فلان چيز را با چشم