فَقُلْنا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِها . . .
- پس دستور داديم كه پارهء از اعضاء گاو را به بدن كشته بزنيد .
آن عضو كدام بود ؟
در آن چند قول است :
اوّل : از مجاهد و قتاده و عكرمه نقل شده : آن عضو ران گاو بود كه بمقتول زده شد و پس از زنده شدن كشندهء خويش را معرفى كرد و دوباره مرد .
دوّم : از سعيد بن جبير حكايت شده : آن عضو دم گاو بود .
سوّم : از ضحاك روايت شده : آن عضو زبان گاو بود .
چهارم : از ابى العاليه نقل شده : آن عضو استخوانى از استخوانهاى گاو بود پنجم : از سدى حكايت شده : آن عضو گوشت پارهاى است كه بين دو كتف قرار دارد .
ششم : از ابو زيد روايت شده : بعضى از پارههاى اعضاء گاو بود و تمام اين اقوال بحسب ظاهر محتمل است .
علت دستور كشتن گاو
قوم موسى قربانى را از بزرگترين راههاى نزديكى به خداوند ميدانستند و مركزى را براى اين كار تهيه كرده كه جز بندگان شايسته در آن وارد نميشد از اين رو پروردگار دستور داد : در اين مشكل بزرگ قبلًا راه تقرّبى پيدا كرده و قربانى كنند تا خداوند بىنياز نياز آنان را برآورده و دعايشان را بهدف اجابت برساند و علاوه از اين موضوع درس كلّى ياد گرفته و در تمام حوادث و مشكلات قبلًا وسيلهء تقربى به كار برند .
كَذلِكَ يُحْيِ اللَّهُ الْمَوْتى . . .
- اين چنين زنده مىكند خداوند مردگان را .
ممكن است اين عبارت را موسى در برابر قوم فرموده باشد و مقصود او اين است بدانيد بعد از مشاهده زنده شدن مقتول بوسيلهء گاو كه خداوند در روز قيامت قادر است مردگان را اينچنين زنده كند ، و ممكن است : اين عبارت را خداوند در برابر مشركين