بارء . . . - آفريننده و فرق آن با خالق اين است كه بارء به كسى گفته مىشود كه موجودات را از نيستى به هستى آورده در حالى كه خالق كسى است كه آنها را از حالى به حال ديگر در مىآورد ، و نيز به مريضى كه از بيمارى و نقص بيرون آيد « بارء » ميگويند .
فاقتلوا . . . - پس بكشيد .
تفسير
به ياد آوريد وقتى را كه بموسى كتاب داديم كه همان تورات است و در بارهء كلمهء فرقان كه در اين آيه به كتاب عطف شده چهار قول از مفسّران نقل شده است .
1 - ابن عباس ميگويد : مراد از فرقان همان تورات است و تفاوت آن با كتاب فقط از نظر لفظ است .
2 - منظور از كتاب ، تورات است و فرقان شكافته شدن دريا است كه هر دو نعمتى براى موسى بودند .
3 - فرقان ، همان جدا كردن حلال از حرام و فرق بين موسى و يارانش با فرعون و درباريانش است به چيزهايى مانند نجات دادن اينان و هلاك و غرق فرعونيان .
4 - منظور از فرقان قرآن است و تقدير آيه بنا بر اين قول ، چنين است كه :
بموسى ، كتاب و بمحمّد ، قرآن داديم .
ولى قول چهارم را دانشمندان ، ضعيف دانستهاند زيرا آيه ميگويد : ما بموسى فرقان داديم و در آيه ديگر نيز مىفرمايد :
« وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى وَ هارُونَ الْفُرْقانَ »
ما بموسى و هارون فرقان داديم .
لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ . . .
- شايد شما از آنچه در تورات است از آن جمله بشارت بآمدن محمّد هدايت شويد .
وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ . . . .
- به ياد آوريد وقتى موسى پس از بازگشت به بنى اسرائيل كه گوساله پرستيده بودند گفت : شما به خود ستم كرديد
« يا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخاذِكُمُ الْعِجْلَ »
با پرستش گوساله و خدا دانستن آن به خود ضرر زديد