يا جنايتى كه مرتكب شود و زيانش به او برسد .
3 - كافر در برابر نيكىها و خدماتش تنها استحقاق مكافات و پاداش دارد نه شكر همانطور كه بايد طلبش را پرداخت و فرق بين پاداش و شكر اين است كه در شكر ، تعظيم و بزرگداشت طرف است و باضافه ، پاداش و مكافات بايد با خود نعمت و نيكى ، برابر باشد ولى در شكر ، اين جهت اعتبار ندارد و ممكن است گاهى شكر كمتر از نعمت باشد در اين صورت اگر چه بر نعمت گيرنده بيش از آن ، واجب نيست ولى هر چه بيشتر شكر كند بهتر است هر چند واجب نيست چون واجب بايد داراى حدّى باشد و گاهى نعمت بقدرى زياد است مانند نعمت خدا بر انسان كه هر چه انسان شكر كند باز كم كرده و سزاوار است كه بيشتر كند تا بى نهايت . و اگر واجب باشد بايد بى نهايت شكر كند و بديهى است كه اين تكليف محال خواهد بود .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 53 تا 54 ]
وَ إِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ الْفُرْقانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ( 53 ) وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ يا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلى بارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بارِئِكُمْ فَتابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ( 54 )
[ ترجمه ]
آن گاه كه بموسى كتاب و فرقان داديم شايد هدايت يابند .
و آن گاه كه موسى بقوم خود گفت اى قوم شما با گوساله پرستى بخويش ستم كرديد اكنون بسوى آفريننده خود باز آئيد و خودتان را بكشيد اين ، نزد خالقتان براى شما بهتر است پس توبه شما را پذيرفت چه او خداى توبه پذير مهربان است .
شرح لغات
فرقان . . . - جدايى و هر چه دو چيز را از هم جدا كند « فرقان » مىنامند و چون كتاب خدا فاصلهء بين حق و باطل است و آن دو را از هم جدا مىكند به آنان فرقان گفتهاند .
و در آيه كريمه :
« يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً »
( يعنى بين شما و گناهانتان جدايى مىاندازد ) « 1 » .
هامش
( 1 ) آيه 29 از سوره انفال .