چهل شب به او الواحى دهيم كه در آن الواح ، تورات كه شفاء و بيان براى مردم است باشد و اين چهل شب همان است كه خداوند در سوره اعراف بيان مىكند
« وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ »
« 1 » ( وقتى كه بموسى سى شب وعده كرديم و آن را بده شب ديگر ، كامل كرديم ) و گويند اين چهل شب تمام ماه ذيقعده و ده شب اول از ذيحجّه بوده است .
مفسّران ميگويند پس از نجات بنى اسرائيل از دريا و نابودى فرعونيان وقتى بمصر بازگشتند خدا بدانان وعدهء نازل كردن تورات و قوانين داد پس موسى يارانش را واگذارد و هارون را نماينده خود بر آنان قرار داد و به طور رفت و در آنجا چهل شب ماند و تورات بر الواحى بر او نازل شد .
ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ . . .
- منظور اين است كه گوساله را خداى خود قرار داديد نه آنكه شكل آن را كشيديد زيرا كشيدن شكل حيوانات گناه نبوده و سبب چنين عذاب نبود .
و امّا روايتى كه از رسول اكرم وارد شده است كه آن حضرت « مصوّران » را لعن فرموده منظور از « مصوّران » كسانيند كه خدا را بمخلوقات تشبيه نمايند و يا معتقد گردند كه خدا صورتى از صورتها است .
مِنْ بَعْدِهِ . . .
- پس از غيبت موسى و خارج شدنش يا پس از آنكه خدا بشما وعده تورات داد يا بعد از غرق فرعون و آيات و نشانههاى روشنى كه ديديد .
وَ أَنْتُمْ ظالِمُونَ . . .
- شما به خود ستم كرديد زيرا با اين گناه بزرگ و پرستش گوساله مستحق عذاب الهى شديد .
داستان
از ابن عباس نقل شده است كه « سامرى » مردى بنام « ميخا » و يا « موسى » و گاو پرست بود او اگر چه در ظاهر بموسى ايمان آورده بود ولى در دلش هم چنان علاقه به گاو پرستى داشت .
هامش
( 1 ) آيه 142 از سوره اعراف .