« فَأَغْرَقْناهُ وَ مَنْ مَعَهُ جَمِيعاً »
« 1 » ( او و كسانى كه با او بودند همه را غرق كرديم ) و نيز امكان دارد كه منظور از آل فرعون خود او باشد مانند آيه كريمه :
« مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسى وَ آلُ هارُونَ »
« 2 » ( باقيماندهاى از آنچه موسى و هارون واگذاشتند ) كه در اين آيه مقصود از آل موسى و هارون ، خود آنها هستند .
وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ . . .
- در حالى كه شما ناظر بوديد كه آنان غرق ميشدند كه خود سبب شماتت بيشتر و ناراحتى زيادتر براى فرعونيان و اظهار قدرت و معجزه براى موسى است .
بعضى گفتهاند : مقصود اين است كه اگر مىخواستند ميتوانستند غرق شدن آنان را ببينند نه اينكه ديدند زيرا ياران موسى سرگرم وضع خود بودند ولى قول اول صحيحتر است زيرا اولًا بنى اسرائيل كارى نداشتند تا بدان سرگرم شوند و ثانياً همه مفسران بر آنند كه ياران موسى شكافتن دريا و برخورد امواج آن را بفرعونيان ديدند تا آنان غرق شدند .
دنبالهء داستان ابن عباس خلاصه داستان فرعون را با بنى اسرائيل در دريا چنين بيان مىكند كه خداوند به موسى وحى كرد كه بنى اسرائيل را از مصر حركت دهد موسى آنان را شبانه حركت داد و فرعون نيز بدنبال آنان با هزار هزار اسب سوار حركت كرد همراهان موسى 620 هزار نفر بودند وقتى فرعون آنان را ديد گفت اينان گروهى اندكاند كه موجب خشم ما هستند و ما همگى آماده كاريم « 3 » .
موسى بنى اسرائيل را حركت داد تا به دريا رسيدند ناگاه توجهشان بفرعون افتاد ديدند در نزديكى آنان است بنى اسرائيل بموسى گفتند : « پيش از آنكه تو بسوى ما
هامش
( 1 ) آيه 103 از سوره اسراء .
( 2 ) آيه 246 از سوره بقره .
( 3 )« إِنَّ هؤُلاءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ وَ إِنَّهُمْ لَنا لَغائِظُونَ ، وَ إِنَّا لَجَمِيعٌ حاذِرُونَ، آيه 55 از سوره شعراء ( 26 )