كنيد و كتمان مىكند ) كه در اينجا تعبير به ميثاق و پيمان شده است .
2 - عمل بتورات
حسن ميگويد : عهد خدا همان است كه فرمود :
« خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ »
( كتاب تورات را كه بشما داديم محكم بگيريد و آنچه در آن است حفظ كنيد ) .
3 - پيمانى كه از بنى اسرائيل گرفت
قتاده ميگويد : اشاره به همان عهدى است كه خدا از بنى اسرائيل گرفت كه در ضمن اين آيه بيان شده است :
« وَ لَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ وَ بَعَثْنا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيباً وَ قالَ اللَّهُ إِنِّي مَعَكُمْ لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ وَ آتَيْتُمُ الزَّكاةَ وَ آمَنْتُمْ بِرُسُلِي »
« 1 » ( همانا خدا از بنى اسرائيل پيمان گرفت و از آنها دوازده بزرگ برانگيخت و خدا گفت : من با شمايم اگر نماز به پا داشته و زكات دهيد و بفرستادگان من ايمان آوريد ) .
4 - اوامر و نواهى الهى .
بعضى گفتهاند عهد خدا همان واجبات و محرمات است .
5 - يادآورى نعمتها .
همين ياد آوردن نعمتهايى كه بپدرانشان و يا خودشان داده است خود ، عهدى است بر آنان كه ايجاب مىكند در مقام سپاسگزارى و شكر برآيند هم چنان كه بايد بعهد عمل نمود .
بيشتر مفسران همان قول او را پذيرفتهاند كه قوىتر از همه است .
وَ إِيَّايَ فَارْهَبُونِ
- از مخالفت عهد و پيمان من بيمناك باشيد .
ضمناً اين آيات بر سه مطلب دلالت دارد :
1 - واجب بودن شكر نعمت و در حديث آمده است كه بيان نعمتها ، خود شكر است « 2 » .
هامش
( 1 ) آيه 12 از سورهء مائده ( 5 )
( 2 ) التحدث بالنعم شكر .