تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 89

مساهمون:

ص٨٩
ماء - يعنى آب و أصل آن موه و جمعش امواه تصغير آن مويه مىباشد . من السماء - يعنى از جانب و سمت آسمان . انداداً - جمع ندّ : مثل و شبيه و مانند و به معناى عدل و ضدّ نيز آمده است « 1 » .

تفسير :

در اين آيه خداوند همه مردم را مخاطب قرار داده چه مسلمان يا كافر و بيدين مگر كودكان و افراد ديوانه كه مكلّف نيستند . ابن عباس و حسن بصرى ميگويند هر آيه ايكه با :
« أَيُّهَا النَّاسُ »
شروع شد ( و مورد خطاب ، عموم مردم شدند ) آن آيه در مكه نازل شده و اگر با
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا »
و مانندش آغاز شده باشد ( كه مورد خطاب مؤمنين هستند ) آن آيه در مدينه نازل گرديده است .
« اعْبُدُوا رَبَّكُمُ »
تقرب و نزديكى بجوئيد به پروردگارتان از راه عبادت و بندگى . ابن عباس ميگويد : مراد از
« اعْبُدُوا رَبَّكُمُ »
اينست كه او ( خدا ) را يگانه و بى همتا بشناسيد .
« الَّذِي خَلَقَكُمْ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ . . . »
خداوند براى بيان نعمتهاى خود بمردم آفرينش آنها و گذشتگانش را ياد آورى مىكند تا خدا را فراموش نكرده ، از گناه دورى جويند و خويشتن دار باشند
( لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ )
. برخى گفته‌اند مراد از « تتقون » عبادت و بندگى است همانطورى كه خداوند ميفرمايد :
« ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ »
« 2 » ( جن و انسان را نيافريدم مگر براى اينكه عبادت كنند ) . بعضى از مفسّرين گفته‌اند معناى آيه اينست كه : خداوند را عبادت كنيد ، تا در نتيجه آن پرهيزگار باشيد و از گناهان و كارهاى حرام دورى نمائيد . بنا بر اين كلمهء « لَعَلَّ » ( شايد ) به اين جهت آورده شد ، تا نرمى و متانت و ادب
هامش
( 1 )« أ تهجوه و لست له بند * فشركما لخيركما الفداء »حسان بن ثابت انصارى ميگويد : اى ابو سفيان چگونه بپيامبر هجو و ناسزا مىگويى در حالى كه براى او مانندى نيست و پست‌ترين شما فداى بهترين شما مىباشد . ( 2 ) سورهء الذاريات آيه 56