سمت خط استوا سرازير مىگردد و به كوههايى وارد مىشود كه به كوههاى طلا نامگذارى شدهاند و بر سرزمين حبشه در شمال و به سوى كوكو « 1 » تا شهر اسوان « 2 » و سرزمين قوس « 3 » و شهر أخميم « 4 » و سرزمين مصر تا شهر اسكندريه و دمياط « 5 » و تنّيس « 6 » جارى مىشود و با سه شاخه وارد دريا مىشود ، يك شاخه در تنيس و يك شاخه در دمياط و هنگام خروجش از دمياط چون لبريز مىشود شاخهاى از آن به زمين اسكندريه مىرسد . در ازاى اين نيل از سرچشمهاش در كوه قمر تا ورودش به درياى روم هزار و چهل و پنج فرسخ است و خداوند داناتر است . مسعودى در كتاب مروج الذهب و معادن الجوهر و در كتاب عنوان المعارف [ پ
v
6 ] از اين كوه و رنگپذيرى آن و بيرون آمدن نيل از آن ياد كرده است . چنانكه كسى خواهان مطالعهء آن باشد بايد به نسخهء كتاب بزرگ مروج الذهب « 7 » مراجعه كند .
19 - همچنين از اين كوه ، نيل كوچك كه بر پشت خط استوا سرچشمه گرفته و به رشتهكوههاى طلا كه به كوههاى توتا « 8 » معروف است وارد مىشود و در سرزمين نوبه جارى مىشود و از ( داخل ) رشتهكوههاى أردكان « 9 » وارد كشور زنگيان مىشود تا اينكه در سمت غرب به درياى محيطى بزرگ كه
هامش
( 1 ) .Kawkaw - Gao ? - Masalik al - 'Absar , 56 , m . 6 .( 2 ) .' Us'wan - Assouan ; cf . E . I . , I , 500 , Par C . H . Becker , 332 , 85 , 84 .( 3 ) .KUs'cf . E . I . , II , 1223 , Par J . H . Kramers .( 4 ) .'Akhmim ; E . I 2 , I , 340 , Art . de G . Wiet .( 5 ) .Dimyat ; cf . E . I . 2 , II , 300 , Par P . M . Hol t .( 6 ) .Tanis .( 7 ) . مروج الذهب ، مسعودى ، ( ترجمه ) ، ج 1 ، صص 93 و 94 .
( 8 ) .Djibal Tu ta ( Kilimandjaro ? )كوههايى است در سرزمين سياهان احتمالا همان جبل القمر در افريقاى مركزى است .
( 9 ) .Djibal al - 'Ardakan ou Adrakan .كوههايى در سرزمين سياهان .