گويند ، إبره و وادى دورو يك سرچشمه دارند . يكى از رودهاى سمت غربى اندلس رود شقوره است با مساحت 80 فرسخ ، و ديگر رود تنداير با مساحت 60 فرسخ است همهء اين رودها به درياى روم مىريزند . اما رودهاى شمال اندلس ؛ يكى از آنها رود تاجه « 1 » است كه بر طليطله مىريزد و 140 فرسخ مساحت دارد . ديگرى رود وادىيانه است كه به ( سمت ) قلعهء رباح سرازير مىشود تا بطليوس جريان يافته و به درياى بزرگ مىريزد مساحت آن 130 فرسخ است . سومى رود وادى الكبير است كه به شهر قرطبه مىگذرد و تا شهر اشبيليه واقع در كوه شلير پيش مىرود و 100 فرسخ مساحت دارد . وادى شنيل « 2 » بر شهر غرناطه جارى است و به وادى الكبير مىريزد ، پنجاه فرسخ مساحت دارد . ديگر رود وادى لكّه « 3 » است كه از كوههاى تاكروفه « 4 » سرچشمه مىگيرد و به درياى بزرگ مىريزد . مساحت اين رود 40 فرسخ است .
377 - رودهاى سرزمين مغرب ، بزرگترين و مشهورترينش وادى سبو است كه از كوه إفران « 5 » تا مصبّش در درياى بزرگ 100 فرسخ مساحت دارد ، و از شهر فاس مىگذرد . رود وادى أعظم ( وادى أمّ الرّبيع ) به درياى أزمّور مىريزد و سرچشمهاش از كوهى در نزديكى قلعهاى ( بالاى آن كوه ) و مساحتش [ ب 58 ] 110 فرسخ است . رود ملريّه مساحتش از سرچشمهاش تا مصبّش به درياى روم 120 فرسخ است .
378 - رودهاى سرزمين سوس : بزرگترينش وادى درعه است كه همهء رودهاى سوس به آن مىريزند . اين رود كه از كوه درن سرچشمه مىگيرد و بر
هامش
( 1 ) .Nahr Tadju Le Tage .( 2 ) .Wadi Shunayl Xenil ou Genil .( 3 ) .Wadi Laka .( 4 ) . اين كوهها به نام تاكرونهDjabal Takurunnaصحيح است ( فهرست اعلام كتاب )
( 5 ) .Djabal 'Ifran .