اقامهء دليل براى كسى كه بخواهد ثابت كند ، كه زمين كروى است ، روشن است .
362 - در جايى كه اين دريا از آنجا منشعب مىگردد حيوانات بزرگى نظير اژدها وجود دارد كه سرهايى شبيه به سر آدمى دارند . همچنين حيوانات بزرگ دريايى وجود دارد كه طول هر يك برابر با مسير يك تا چهار روز راه است . جنبندگان ديگرى نيز جز اينها وجود دارد كه عقل آنها را جز با مشاهده محسوس آنها ، باور نمىكند . منزه است آنكه بر هر چيز تواناست .
رنگ اين دريا ابتدا مانند رنگ مركب بسيار سياه است تا اينكه از وترى كه يادش گذشت به سوى جنوب بگذرد . آنگاه رنگش صاف مىگردد و در اثر تابش آفتاب به رنگ سبز درمىآيد .
[ پ
r
57 ] در اين محل جزيرهاى است كه گوهر رومى دارد . درياى صقالبه از شمال تا سرزمين ارمنستان امتداد دارد ، سپس به ميانهء قسطنطنيه و سرزمين شام سرازير مىگردد . در اين دريا جزيرهاى است كه در آن سنگى از انواع فيروزه يافت مىشود . پهناى اين دريا در محل اين جزيره 12 فرسخ است .
سپس به سمت جنوب جارى مىشود تا اينكه در مقابل قسطنطنيه به درياى روم مىريزد . پهناى دريا در اين محل فقط يك ميل است .
پادشاه فارسيان خسرو انوشيروان هنگام حمله به قسطنطنيه از اين محل عبور كرد . همچنين مسلمة بن عبد الملك بن مروان از اين محل گذشت ، و نيز بنا به گفتهء مسعودى در كتاب التنبيه و الاشراف ، هارون الرشيد هم به هنگام حمله به قسطنطنيه از اينجا گذشت . درازاى اين دريا از آغاز انشعابش از درياى بزرگ تا جاى پيوستنش به درياى روم 990 فرسخ است . در ساحل اين دريا اقوام بسيارى از شمالىها و مغربىها و روميان و مردم ارمينيه سكونت دارند .
ما برخى از اخبار صحيح و مكتوب شدهء اين دريا را بيان كرديم و خداوند سبحان و بزرگ داناتر است .