309 - در اين سرزمين حيوانى به نام ضربان جمع آن ضرايب وجود دارد ، بربرها آن را « ياروى » مىنامند . ضربان حيوان بزرگى است به اندازهء سگ كه پوشيده از پشم است . از شگفتىهاى آن حيوان در جاى خشك نه مىخوابد و نه مىزايد بلكه بايد جاى او با آب مرطوب باشد . اين حيوان در دمش حفرهاى مانند حفرهء نى وجود دارد كه آن را داخل آب مىكند و پر مىسازد و در محلى كه مىخواهد در آنجا بچه بگذارد خالى مىكند . در پهلوى اين حيوان زائدههايى استخوانى به رنگ سفيد و سياه همانند دوكهاى نخريسى زنان ( ولى نازكتر ) وجود دارد . هنگامى كه سگها به او هجوم مىآورند آنها را به سويشان پرتاب مىكند ، سرعت پرتاب اين زائدهها از حيوان شديدتر و سريعتر از پرتاب تير از كمان است . اگر اين تيرها به سگ يا انسانى اصابت كند او را مجروح مىكند و چه بسا مىكشد .
310 - در كوههاى اين ناحيه حيوانات زيادى نظير شير و پلنگ و آهو وجود دارد كه در سرزمين اندلس يافت نمىشوند . در فحص أنزور « 1 » « انغار » و فحص السّدره « 2 » و فحص أنقاد « 3 » و فحص مسّون « 4 » تخم شتر مرغ پيدا مىشود و مسّون جاى شگفتى است ، در آن مويى خاكسترى رنگ چون موى انسان مىرويد و به آن موى مسّون مىگويند . مردم آنجا اين مو را جمعآورى مىكنند و از آن در بعضى از احتياجات خود استفاده مىكنند ، و نيز از آن جامههاى نيكو مىبافند .
311 - شهر قديمى أغمات « 5 » در دورترين نقطهء اين ناحيه واقع است . اين
هامش
( 1 ) .Fahs'Anzur ; 'Anzar ?( 2 ) .Fahs aL - Sidra .( 3 ) .Fahs'Andjad ou'Angad ; cf . Ibnkhaldun , III , 435 .، مصحح كتاب ، در فهرست اعلام ، اين محل را به صورت فحص أنجاد آورده است .
( 4 ) .Fahs Masun ( a L'est de Tazai ; cf . Ibn Khldun , Iv , 27 .( 5 ) .'Aghmat ; cf . E . I 2 . , I , 258 , Par E . Levi - Provencal .