مىخواست آب را از قلّهء آن كوهها جارى سازد ، ولى موقعيت مكانى محل او را يارى نكرد . بدين ترتيب به سوى حلق أيّل جارى مىشود تا اينكه به برج قاضى كه معروف به « برج اجبير » است ، مىرسد . در آنجا رود معروف به « وادى أرمامه « 1 » » كه از « ثغر الكرسى » جريان مىيابد ، به آن مىريزد ، سپس رود بزرگى مىشود كه مشهور به وادى أحمر است . همهء آبهاى موجود در اين منطقه به غير از اين رودخانه در كوه شقوره سرچشمهء مشترك دارند .
256 - اما رودخانهء موسوم به « تنداير « 2 » » به سوى شهر مرسيه در جريان است ، اين رود به سوى محلى به نام بيليارش « 3 » جارى شده آنگاه در آنجا رودخانهء منجوس « 4 » به آن مىپيوندد . معدن گوگرد سرخ در اين منطقه است و اين ماده در قسمت آباد زمين جز در اين محل يافت نمىشود و از آنجا به ديگر سرزمينها مانند عراق و يمن و شام صادر مىكنند .
257 - از اين معدن تا شهر مرسيه دوازده فرسخ فاصله است . سپس اين رودخانه « يعنى تنداير » به رود موسوم به قشلياره « 5 » مىريزد و وارد تنگهاى به نام « چشمهء سياه « 6 » » مىشود ، اين چشمه از شگفتىهاى روى زمين است .
خداوند تعالى اين تنگه را شكافى قرار داده ، در كوهى از سنگ مرمر سرخ كه داراى دو لبه از سمت چپ و راست مىباشد ، هر يك از آن لبهها پنجاه قامت ارتفاع و چهار فرسخ درازا دارد ، گستردهترين قسمت آن به اندازهء يك مرجع « احتمالا واحد اندازهگيرى زمين در اندلس بوده است » از زمين است و
هامش
( 1 ) .Wadi 'Armama .( 2 ) . همان وادى تدمير است ( ر . ك : ص 98 كتاب ) .
( 3 ) .Balyarash - Pallares ou Pallars ; cf . Fagnan , Extraits , 145 , n . l .( 4 ) .Nahr Mandja'us - Manzanayes ?( 5 ) .Nahr Kashliyara .( 6 ) .'Ayn al - 'Aswad .