اشبيليّه - بطليوس « 1 »
230 - همچنين در پايين قرطبه - كه خداوند دوباره آن را دار الاسلام گرداند - بر كنارهء درّهء وسيعى عروس شهرهاى اندلس ، كه شهر اشبيليه است ، قرار دارد . به آن عروس شهرهاى اندلس گويند چون بر سر آن تاج شرف « 2 » و در ميان و گردن آن رود بزرگى همچون مرواريد درخشانى جارى است كه در قسمت آباد زمين رودى زيباتر از آن نيست . به دليل آنكه در خوبى و نعمت به دجله و فرات و نيل و درّهء اردن در شام شباهت دارد . مردم اشبيليه شيرينى و شوخ طبعى و گستاخى و زيبايى دارند . اين شهر به اين لحاظ حمص خوانده شد ، چون مانند شهر حمص شام است كه كنار رود اردن واقع است . اين شهر نيز داراى باغها و بوستانهاى بسيارى در ساحل اين رودخانه است قايقها در سايهء درختان كنار اين رود هشت فرسخ راه را مىپيمايند و مردم ده فرسخ را در هر دو ساحل رودخانه چراغ نصب كردهاند كه از قلعهء قيطانه « 3 » تا قلعهء قورة « 4 » است . در اين رودخانه انواع ماهيان كوچك و بزرگ از قبيل بوريات و شوابلات و غيره وجود دارد . گاهى هم در آن صدفهاى داراى گوهر يافت مىشود كه شهرت آنها بىنياز از وصف است . گويند اين شهر از ساختههاى يونانيان است و يا از ساختههاى گوتهاست .
231 - در نزديكى اشبيليه به فاصلهء پانزده فرسخى آن ، چشمهء زاج « 5 » قرار دارد و زاج آبى سياه رنگ است كه از چشمهاى خارج مىشود ، و از آن به دو
هامش
( 1 ) .Batalyaws - Badajos ; cf . E . I 2 . , I , 1124 , Par C . F . Seybold ct A . Huici Miranda .( 2 ) .DJabal Tadj al - Sharaf .( 3 ) .Hisn Kaytana - Cantillana .( 4 ) .Hisn Kura - Cora Pres de Seville .( 5 ) .'Ayn al - Zadj . - Makkari , Nathtib , I , 186 .