ناحيهء دوم : سرزمين ترك « 1 » و تبّت « 2 »
149 - از شهرهاى اين ناحيه حفره « 3 » و شهر روران « 4 » است . كه مركز سرزمين تركان است و به قدمت شهرت دارد . گفته شده كه از بناهاى جيانى « 5 » « ستمگران » است ، و نيز گفته شده از بناهاى ذو القرنين « 6 » است ، آن هنگام كه سدّ را ساخت ، و تركها همانهايى هستند كه به خاطر فساد يأجوج و مأجوج در زمين به ذو القرنين شكايت كردند و به آنها ترك گفته شد زيرا كه در پشت سدّ رها شدهاند .
150 - از شهر تا خاكريزى « سدّى » كه ذو القرنين ساخت . حدود دويست فرسخ در بيابان راه است . در اين بيابان نسناس فراوان وجود دارد . در ازاى اين سدّ به اندازهء نه روز راه و پهنايش بنا به گفتهء تركها دو روز راه است ، اين سدّ را ذو القرنين با پارههاى آهن بنا كرد و مس مذاب بر آن ريخت . همانطور كه خداوند عزّ و جلّ فرموده :
فَمَا اسْطاعُوا أَنْ يَظْهَرُوهُ وَ مَا اسْتَطاعُوا لَهُ نَقْباً
« 7 » .
151 - درازاى اين كوه ( ؟ ) « 8 » از شمال تا جنوب دويست فرسخ است و در
هامش
( 1 ) .Bilad al - Turk - Turquie'cf . E . I . , IV , 947 - 1024 , Par A . Samoylovitch , W Barthold , J . H . Karamers .( 2 ) .Bilad al - Tabt Tibet .، در معجم البلدان ، ج 2 ، ص 10 ، تبّت آمده است .
( 3 ) .Hufra .، شهرى در سرزمين تركان .
( 4 ) .Ruran .مصحح كتاب ، اين نام را طبق نسخه بدلها به صورتهاى زوزان و رورق و زوراق تصحيح كرده است ( ر . ك : ص 63 كتاب ) ، شهرى است در تركستان .
( 5 ) . جيانى تصحيح به جبّارين ( ستمگران ) شده است ( ر . ك : ص 63 كتاب ) .
( 6 ) .Dhu - 1 - Karnayn ; Semble Distinet d'al - ' Iskandar . Alexandre LeGrand ; cf . E . I . , I , 987 , Par E . Mittwoch .( 7 ) . كهف / 97 . پس نتوانستند كه آشكار شوند آن را و نتوانستند براى آن سوراخى را .
( 8 ) . شناخته نيست كه كدام كوههاست كه سد را در آنجا بنا كرده باشند ، اگر در قفقاز باشد ، منظور