غزها « 1 » ( غزّان )
141 - در سرزمين خراسان مرزهايى موسوم به مرزهاى ساروج و مرزهاى آذربايجان [ پ
r
28 ] وجود دارد . و آن ( مرزهاى آذربايجان ) شهر بزرگى دارد كه از شهرهاى غزهاست . « 2 » آنان قومى عجمىاند و در قلمرو خويش صاحب پادشاهى و رفاه و شكوه و غرور هستند . آنها لباس حرير مىپوشند و زير عمامه هاشان كلاههاى بلند طلايى به سر مىگذارند كه طول هر يك از آنها دو ذراع است . آنان ريشهاى بلندى دارند كه مانند موهاى زنان مىبافند ، و اگر آن را بازبگذارند تا شكمشان و چه بسا تا نافشان مىرسد . چنانچه به صورت يكى از آنها بنگرى صورتى را مىبينى كه چهار ذراع است . از شگفتىهاى ديگرى كه از اين قوم به ما رسيده دربارهء تيراندازى آنان است ، و اينچنين است كه كرهاى را به هوا مىاندازند و با تير آن را مىزنند چندانكه ديگر روى زمين نمىافتد . آنها با كمانهاى عربى چنان تيراندازى مىكنند كه احدى غير از آنها نمىتواند . مؤلف گويد : « شيخ ابو المعالى - كه از اهالى شهر آذربايجان و مرد راستگويى بود - در شهر المرية « 3 » دربارهء اين تيراندازى از او سؤال كرديم كه آيا واقعيت آن همانگونه است كه به ما رسيده ؟ » گفت : « براى شما آنچه را كه به چشم ديدم مىگويم . و آن اينكه آنها در حدود چهل تن ، كم يا زياد جمع مىشوند و هريك از آنها كمانش را برمىدارد و تيرى در آن مىگذارد . آنگاه براى آنها كرهاى در هوا پرتاب مىشود و احدى از آنها
هامش
( 1 ) .Ghuzz ( Bilad al - ) ; cf . E . I 2 . II , 1132 - 1133 , Par Cl . Cahen , G . Deverdun , P . M . Holt .در اين قسمت اطلاعات زهرى كاملا از روى بىاطلاعى و از زمرهء اطلاعات بىاساس است .
( 2 ) . تمام اطلاعاتى كه زهرى درباره غزها و مرزهاى خراسان و آذربايجان داده كاملا حاكى از بىاطلاعى او مىباشد ، و چنين مطالبى در هيچ يك از كتب جغرافيايى ثبت نشده است .
( 3 ) .Almaria Almeria ; cf . E . I . , I , 317 , Parc . F . Seybold .