گوشهايشان پاره شد و قلبهايشان از هم شكافت و جگرهايشان آب شد و همگى در يك چشم بر هم زدن مُردند و هيچ جنبدهاى باقى نماند مگر آن كه به اذن الهى هلاك شد . افراد قوم در خانهها و خوابگاههايشان قبض روح شدند و به همراه صيحه ، خداوند آتشى از آسمان فرو فرستاد كه همه را سوزاند . « 1 »
2 - قحطانىها
آنها فرزندان يعرب بن قحطان بودند كه در يمن ، جنوب شبه جزيره ، سكونت داشتند و عربِ عاربه هم ناميده مىشدند . يمنىهاى امروزه به طور عام و أوس و خزرج از نسل قحطان هستند و گفته شد كه قوم سبأ هم از نسل قحطان بودند و داراى حكومتها و ايالتهاى آباد و تمدنى غنى و پيشرفته بودند و براى خود خطى داشتند كه خطِّ « مسند » ناميده مىشد . آنچه كه دربارهء تمدن عرب گفته مىشود ؛ مربوط به همين اقوام در يمن مىباشد .
3 - عدنانىها
آنها فرزندان اسماعيل بن ابراهيم خليل هستند . حضرت ابراهيم مأمور شد كه اسماعيل را همراه مادرش هاجر به سرزمين مكه منتقل كند . پس ابراهيم آنها را از سرزمين فلسطين به سرزمين پست و بىآب و علفى كه مكه ناميده مىشد ؛ منتقل كرد و خداوند آب زمزم را برايشان جارى ساخت . كمكم اسماعيل بزرگ شد و در ميان قبيلهء جُرْهم كه با كسب اجازه از حضرت ابراهيم عليه السلام در مكه ساكن شده بودند ؛ همسرى براى خويش انتخاب كرد . اسماعيل داراى نسلهاى فراوانى شد كه از جملهء آنها عدنانىها بودهاند كه داراى شاخههاى زيادى شدند كه از جملهء آنها قبيلهء قريش در مكه و ثقيف در طائف و قيس عيلان در نجد و عبدالقين در بحرين و بنو حنيفه در يمامه و ضَبّه و تميم در صحراى دهناء و عشاير بكر از شمال شرقى تا بحرين و يمامه كه تغلب هم همراه آنها بودند و أسَد در شمال نجد و كِنانة و هُذَيل در اطراف مكه زندگى مىكردهاند . مهمترين عشيرههاى قريش عبارت بودهاند از :
هاشم ، اميّه ، مخروم ، تيم ، جُمَح ، سَهْم ، اسَد ، نَوفَل ، زُهره و عَدى .
هامش
( 1 ) . الميزان ، ج 10 ، ص 314 ، 316 .