برگزيدگان دوازده گانه
در آيهء 12 ، خداوند به برگزيدگان دوازده گانه بنىاسرائيل اشاره مىكند و مىفرمايد :
« وَ لَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ وَ بَعَثْنا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيباً . . . » « 1 » ؛
در حقيقت ، خدا از بنىاسرائيل پيمان گرفت و از آنان دوازده نفر برگزيديم و . . . .
مرحوم طبرسى ، از ابومسلم مفسّر نقل مىكند : انبياء ، برانگيخته شدند تا به اقوامِ دوازدهگانه ، تورات بياموزند و دين را بر پاى دارند و آنها را به انجام دستورات و واجبات الهى ترغيب كنند .
و ابوالقاسم بلخى گفته است : شايد كه اين دوازده نفر ، رسول الهى و يا رهبران آنها بودهاند . و قتادهء بصرى مىگويد : اين افراد شاهد و حجت بر اقوام دوازده گانهء بنىاسرائيل بودهاند . « 2 »
چنين به نظر مىرسد كه شأن نزول برگزيدگان دوازده گانهء بنىاسرائيل ، زمينه سازى براى اعلان ولايت على بن ابيطالب عليه السلام ، در روز غدير بوده است ، زيرا پس از آن تا آيهء بيست ، يهوديان و مسيحيان مورد خطاب و عتاب قرار مىگيرند .
امتناع از ورود به سرزمين مقدس
آيهء 20 تا آيهء 25 به بيان اين مطلب مىپردازد كه حضرت موسى عليه السلام به قوم خود دستور داد كه وارد سرزمين مقدس شوند ، اما بنى اسرائيل گفتند :
« قالُوا يا مُوسى إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها أَبَداً ما دامُوا فِيها . . . » ؛
گفتند : اى موسى ؛ ما هرگز وارد آن نخواهيم شد ، مادامى كه آنها داخل آن هستند !
حضرت موسى عليه السلام فرمود :
« قالَ رَبِّ إِنِّي لا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَ أَخِي فَافْرُقْ بَيْنَنا وَ بَيْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ » ؛
پروردگارا ! من فقط اختيار خودم و برادرم را دارم ، پس بين ما و اين قوم فاسق جدايى بينداز !
آيات در صدد بيان اين تذكر مهم است كه حضور حضرت موسى عليه السلام باعث عزم و ارادهء بنى
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) ، 12 .
( 2 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 265 ؛ الميزان ، ج 5 ، ص 240 .