يمن از سرسبزترين و با بركتترين و پر نعمتترين مناطق شبه جزيره به شمار مىرود و داراى تمدن تاريخى بزرگى است . يمن محل حكومت تبابعه بوده است كه سالهاى طولانى بر آن حكمرانى كردهاند . اين قسمت ، از مناطق تجارى مهم به شمار مىرفته است كه محل اتصال راههاى تجارتى مختلف بوده است . در يمن سنگهاى گرانبها و طلا و نقره به وفور يافت مىشده و داراى آثار تمدّن بزرگى است كه تا به امروز باقى مانده است . اين بدان معناست كه عربهاى يمن با تكيه بر همت عالى خويش در زمانى كه امكانات كافى براى انجام اين كارهاى عظيم وجود نداشته است ، به ايجاد اين بناهاى تاريخى اقدام كردهاند و در زمينهء كشاورزى و آبيارىِ مزارع به حدى پيشرفت كرده بودند كه قوانين دقيقى را اجرا مىكردند .
از جمله آثار تاريخى مهم آنها سدّ مأرب است كه هنوز هم آثار آن باقى است و اين همان سدّى است كه قرآن كريم از آن ياد كرده و فرموده است :
« لَقَدْ كانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمالٍ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْناهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَواتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَيْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ » « 1 » ؛
در ديار سبا دو باغ در يمين و يسار ، مردم را عبرت بود . از روزى پروردگارتان بخوريد و شكر او را به جا آوريد ، شهرى نيكوو پروردگارى آمرزنده . آنها روى گرداندند و ما نيز سيل ويرانگر را بر آنها فرستاديم و دو باغشان را به تلخستان شور گز و اندكى سدر مبدل ساختيم .
در سورهء قريش به تجارتشان در تابستان و زمستان به يمن اشاره شده است :
« لِإِيلافِ قُرَيْشٍ إِيلافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتاءِ وَالصَّيْفِ فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هذَا الْبَيْتِ الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ » « 2 » ؛
براى ائتلاف قريش ، ائتلافشان در كوچيدنهاى زمستانه و تابستانه . پس پروردگار كعبه را ببايد بپرستند ؛ پروردگارى كه آنها را آنگاه كه گرسنه بودند ، طعام داد و از ترس امنيتشان داد .
هامش
( 1 ) . سبأ ( 34 ) ، 15 - 17 .
( 2 ) . قريش ( 106 ) ، 1 - 4 .