حضرت صلى الله عليه و آله تقديم كردند . او مقدارى از آن را نوشيد « 1 » و به منى بازگشت . در آنجا بيتوته كرد تا روز سوم ، كه آخرين روز از ايام تشريق است ، به رمى جمرات پرداخت . « 2 »
پيامبر صلى الله عليه و آله در نزديكى ظهر و پيش از نماز ، به رمى جمرات پرداخت . او در كنار جمرهء اولى بيشتر از وسطى مكث كرد و در كنار جمرهء عقبى اصلًا توقفى نكرد و آن حضرت صلى الله عليه و آله بالاى جمرهها را رمى مىكرد . وى به مسلمانان فرمود كه در روز عيد همراه او كوچ كنند و اما زنان آن حضرت صلى الله عليه و آله در بعدازظهر عيد قربان كوچ كردند و رمى جمرات را هم شبانه انجام مىدادند . همچنين آن حضرت صلى الله عليه و آله به چوپانان و خدمه اجازه داد كه شبانه عمل رمى را انجام دهند و شب را در خارج از منى بيتوته كنند . « 3 »
خطبهء منى
واقدى از دو طريق از عمروبن يثربى و از عبدالله بن عباس روايت كرده است كه رسول خدا بعدازظهر روز يازدهم كه بعد از عيد قربان بود ، در منى در حالى كه بر ناقهاش ، قصواء سوار بود خطبهاى ايراد كرد . « 4 » و قمى در تفسيرش مىنويسد : آن حضرت در منى بعد از حمد و ثناى خدا فرمود : « اى مردم ! سخنان مرا بشنويد و خوب به خاطر بسپاريد ؛ زيرا ممكن است كه بعد از امسال ديگر مرا نبينيد . سپس پرسيد : آيا مىدانيد كه با حرمتترين روز كدام است ؟ ! مردم گفتند : همين امروز . پرسيد :
با حرمتترين ماه كدام است ؟ ! مردم گفتند : همين ماه . پرسيد : با حرمتترين سرزمين كدام است ؟
مردم گفتند همين سرزمين .
آنگاه فرمود : همانا خونها و اموال و آبروى شما حرمت دارد و بر همديگر حرام است ، چنانكه اين روز و اين ماه و اين سرزمين شما حرمت دارند تا روزى كه پروردگار خويش را ملاقات كنيد و از
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 21 ، ص 406 ، به نقل از المنتقى ، ج 4 ، ص 36 و در مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1110 .
( 2 ) . همان ، ج 21 ، ص 393 به نقل از فروع كافى ، ج 1 ، ص 234 .
( 3 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1110 .
( 4 ) . همان ، ج 2 ، ص 1110 - 1111 .