اول اينكه در ايام وفات ابراهيم ، خورشيد گرفتگى به وقوع پيوست و مردم به همديگر مىگفتند :
خورشيد به واسطهء مرگ ابراهيم تاريك شد ! آن حضرت صلى الله عليه و آله با شنيدن اين سخنان بر منبر رفت و پس از حمد و ثناى الهى فرمود : « اى مردم ، ماه و خورشيد دو نشانه از نشانههاى خداوند هستند كه به امر او حركت مىكنند و به خاطر مرگ يا زندگى كسى تاريك نمىشوند . پس هرگاه كسوف يا خسوف پيش آمد ، نماز آيات به جاى آوريد » . « 1 » سپس از منبر پايين آمد و همراه مردم نماز كسوف را به جاى آورد . پس از نماز به على عليه السلام فرمود : برخيز و كفن و دفن پسرم را انجام بده . على عليه السلام برخاست و ابراهيم را غسل داد و او را حنوط و كفن كرد .
دوم اينكه رسول خدا صلى الله عليه و آله پيش آمد تا كنار قبر او رسيد . مردم گفتند : رسول خدا صلى الله عليه و آله به خاطر شدت غم و اندوه ، فراموش كرده كه بر جنازهء پسرش نماز بخواند ! آن حضرت صلى الله عليه و آله برخاست و فرمود :
جبرئيل بر من نازل شد و آنچه را كه گفتيد به اطلاع من رسانيد . شما گمان مىكنيد كه من به خاطر غم و اندوه زياد ، نماز خواندن بر جنازهء پسرم را فراموش كردهام ! امّا بدانيد كه چنين نيست . بلكه خداوند متعال پنج وعده نماز را بر شما واجب گردانيده است و براى اموات شما در ازاى هر وعده نماز ، يك تكبير قرار داده و به من دستور داده است نماز نخوانم جز بر جنازهء كسى كه نماز خوانده باشد .
سوم اينكه فرمود : اى على ، داخل قبر شو و پسرم را در لَحَد بگذار . على وارد قبر شد و ابراهيم را در لَحَد گذاشت . مردم گفتند : گويى سزاوار نيست كه كسى وارد قبر فرزندش شود ، چنان كه رسول خدا صلى الله عليه و آله وارد قبر پسرش نشد . آن حضرت صلى الله عليه و آله فرمود : اى مردم ، بر شما حرام نيست كه وارد قبور فرزندان خود شويد ، اما تضمين نمىكنم كه اگر يكى از شما وارد قبر شد و كفن را از صورت فرزندش كنار زد ، شيطان او را وسوسه نكند و او را به جزع و فزع وادار نكند تا اجر و ثوابش را زايل كند . « 2 »
شيخ طوسى در أمالى با سند خود از عايشه روايت كرده است : هنگامى كه ابراهيم فوت كرد ، پيامبر صلى الله عليه و آله گريه كرد تا اشك هايش بر گونهاش جارى شد . به آن حضرت صلى الله عليه و آله گفته شد : آيا ما را از گريه نهى مىكنى و خودت گريه مىكنى ؟ ! پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : اين گريه نيست ، بلكه اين رحمت است و كسى كه بر ديگرى رحم نمىكند ، مورد رحمت واقع نمىشود . « 3 »
هامش
( 1 ) . يعقوبى ، تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 87 ؛ التنبيه و الاشراف ، ص 238 .
( 2 ) . المحاسن ، ج 2 ، ص 29 - 31 ؛ فروع كافى ، ج 3 ، ص 208 - 209 .
( 3 ) . شيخ طوسى ، أمالى ، ص 388 .