را به ابودجانه يا حباب بن منذر بن جموح « 1 » داد . رسول اللَّه صلى الله عليه و آله دستور داد كه هر تيره و طايفهاى پرچمى داشته باشند و فرمود كه در ميان أوس و خزرج ، هر كس قرآن بيشترى حفظ است ، پرچمدار باشد . پرچم بنى عمرو بن عوف در دست ابوزيد قيس بن سكن أوسى و پرچم بنى سلمه در دست معاذ بن جبل بود . رسول خدا صلى الله عليه و آله قبل از آنكه زيد بن ثابت بيايد ، پرچم بنى مالك بن نجار را به عمارة بن حزم داده بود و پس از ديدن زيد ، پرچم را به او داد . عماره عرض كرد : يا رسول اللَّه ، آيا از من ناراحت شدهاى ؟ فرمود : نه به خدا قسم ، و لكن او بيشتر از او تو قرآن حفظ است و قرآن ، افراد را مقدم مىدارد و شما هم حافظ قرآن را مقدم بداريد ، اگرچه يك بردهء سياه دماغ بريده و زشت باشد . « 2 »
خروج آن حضرت و جمع بين نماز ظهر و عصر
آن حضرت صلى الله عليه و آله در صبح پنج شنبه عازم تبوك شد « 3 » . در اين سفر همسرش امسلمه ، دختر ابى اميهء مخزومى همراهش بود . راهنماى اين سفر ، علقمة بن فغواء خزاعى بود . آن حضرت صلى الله عليه و آله در گرماى شديد ظهر به ذى خُشب رسيد ، براى همين نماز ظهر را به تأخير انداخت تا هوا كمى سردتر شود و از آن طرف نماز عصر را زودتر خواند . به اين ترتيب نماز ظهر و عصر را كه شكسته بود ، با هم جمع مىكرد و در يك زمان مىخواند . و اين كار را تا بازگشت از سفر تبوك انجام مىداد . ترمذى و ابوداود در سنن خود با اسنادشان از معاذ بن جبل روايت كردهاند : پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كه قبل از ظهر براى تبوك حركت كرده بود ، نماز ظهر را به تأخير انداخت تا وقت نماز عصر فرا رسيد و آن دو را با هم خواند . و در مورد مغرب و عشاء نيز به همين ترتيب عمل كرد . ترمذى مىنويسد : اين حديث حسن است . و در مورد شكسته بودن نماز ، ابن حنبل و ابن حبّان و ابن حزيمه و بيهقى با رجال موثق از عايشه نقل كردهاند : نمازهاى ابتدايى در مكه دو ركعتى بود و پس از هجرت ، دو ركعت به آنها اضافه شد و رسول خدا صلى الله عليه و آله هنگامى كه به سفر مىرفت ، همانند قبل از هجرت ، نمازها را به صورت دوركعتى مىخواند .
هامش
( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 996 .
( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 1002 - 1003 .
( 3 ) . همان ، ج 2 ، ص 997 - 1015 ؛ التقويم القطرى ، ص 175 .