بعد از آنكه رسول خدا صلى الله عليه و آله صُفّه را در سال هفتم در مسجد بنا كرد ، روزهاى جمعه كه براى نماز جمعه خارج مىشد ، مدتى قبل از نماز ، پيش اهل صفه مىرفت و در ميان آنان مىنشست . صفه جاى تنگى بود و همه در آن جا نمىگرفتند . او به انصار و مهاجرينى كه از بدريون بودند ، احترام ويژهاى مىگذاشت . يك روز كه وى ميان اهل صفه نشسته بود و هيچ جاى خالى وجود نداشت ، عدهاى از بدريون كه ثابت بن قيس بن شماس هم در ميانشان بود ، وارد شدند . آنها بر پيامبر صلى الله عليه و آله سلام كردند و او جواب داد . سپس به اهل مجلس سلام كردند و آنان جوابشان را دادند ، اما كسى براى آنان جا باز نكرد تا بنشينند . آن حضرت صلى الله عليه و آله كه وضع را اين گونه ديد ، به چند نفر ، به تعداد بدريونى كه آمده بودند ، فرمود : اى فلانى و فلانى و . . . از جايتان بلند شويد تا اينها بنشينند . آنان برخاستند ، اما آثار ناراحتى و خشم در چهرههايشان ديده مىشد .
منافقان سعى كردند كه از اين فرصت سوء استفاده كرده ، اين افراد را عليه پيامبر صلى الله عليه و آله تحريك كنند ، براى همين به آنان گفتند : با اينكه شما پيامبر را دوست مىداريد و رفتهايد تا نزديك او بنشينيد ، اما او عدهاى را كه ديرتر آمده بودند بر شما ترجيح داد و آنها را در جاى شما نشانيد ! در اين صورت آيا گمان مىكنيد كه او با شما به عدالت رفتار مىكند ؟ ! پس از اين ، آيهء يازدهم سورهء مجادله نازل شد كه مىفرمايد :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الَمجالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ وَ إِذا قِيلَ انْشُزُوا فَانْشُزُوا . . . » « 1 »
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، چون به شما گفته شود : « در مجالس جاى باز كنيد » ، پس جاى باز كنيد تا خدا براى شما گشايش حاصل كند و چون گفته شود :
« برخيزيد » ، پس برخيزيد .
نجوا با پيامبر صلى الله عليه و آله
پيامبراكرم صلى الله عليه و آله به فقهاء و صاحبان علم و به بدريون احترام ويژه مىگذاشت ، زيرا احكام و عقايد و
هامش
( 1 ) . مجادله ( 58 ) ، 11 ؛ مجمع البيان ، ج 9 ، ص 378 ؛ اسباب النزول ، ص 347 .